JALOLIDDIN RUMIY VA ALISHER NAVOIY ASARLARIDA NAY TIMSOLINING BADIIY-FALSAFIY TALQINI

Authors

  • Homitov Alibek Zoidovich Author

Keywords:

Kalit so‘zlar:nay timsoli, tasavvuf, ilohiy ishq, hijron, visol, ruhiy kamolot, Jaloliddin Rumiy, Alisher Navoiy, Ma’naviy masnaviy, Lison ut-tayr

Abstract

Annotatsiya.  Mazkur  maqolada  Sharq  tasavvufiy  adabiyotida  muhim 
ramzlardan biri hisoblangan nay timsolining badiiy-falsafiy mohiyati tahlil qilinadi. 
Xususan, Jaloliddin Rumiy “Ma’naviy masnaviy” va Alisher Navoiy “Lison ut-tayr” 
asarlarida nay obrazining talqini qiyosiy o‘rganiladi. Tadqiqotda nay timsolining ilohiy 
ishq,  hijron,  sog‘inch,  visol va  ruhiy  kamolot  bilan  bog‘liq  jihatlari  ochib  beriladi. 
Shuningdek, Rumiy ijodida nay inson ruhining iztirobli timsoli sifatida, Navoiyda esa 
ruhiy  uyg‘otuvchi  va  ilohiy  da’vat  vositasi  sifatida  talqin  etilishi  ilmiy  asosda 
yoritiladi. 

References

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI

1. Rustamjon Rahmatullozoda. “Masnaviyi ma’naviy” 1-kitob, 4-juz. .Toshkent,

2018.

2. Ja’far Xolmuminov. Jomiy va Vahdat-ul vujud ta’limoti/J.Xolmuminov: Ma’sul

muharrir: N.Komilov.-T.:O‘ZBEKISTON milliy ensiklopediyasi, 2008.

3. Ja’far Xolmuminov. Jomiy va Vahdat-ul vujud ta’limoti/J.Xolmuminov: Ma’sul

muharrir: N.Komilov.-T.:O‘ZBEKISTON milliy ensiklopediyasi, 2008. 4.

Mavlono Jaloliddin Balhiy. Masnaviyi-ma’naviy –Tehron:Suhan.1379

4. 5.O‘Zr FA SHI qo‘lyozmalar xazinasi,1331-raqamli qo‘lyozma.

5. Quronbekov A. Mavlono Jaloliddin Rumiyning avlodlarga mangu ma’naviy

merosi.:Mavlono Jaloliddin Rumiyning 800 yilligiga bag‘ishlangan ilmiy anjuman

materiallari.–T., 2007.

6. Navoiysunoslik / Sh. Sirojiddinov, D. Yusupova, Olimjon Davlatov. – Toshkent:

Mardun, 2019.

7. Sharipov Sh. Alisher Navoiy “Lisonut tayr” dostonining genezisi va g‘oyaviy-

badiiy xususiyatlari. – T.: Fan, 1982. – 96 b.

8. 9.Lisonut tayr (nasriy bayoni bilan) / Tahrir hay’ati: A. Qayumov va boshq. –

Toshkent: Adabiyot va san’at nashriyoti, 1991.

9. Navoiy Alisher. Lison ut-tayr (nasriy bayoni bilan). – T.: G‘afur G‘ulom nomidagi

nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2005.

10. 11.Sharipov Sh. “Lisonut tayr” haqiqati. – T.: Ma’naviyat, 1998.

Published

2026-06-24

How to Cite

Homitov Alibek Zoidovich. (2026). JALOLIDDIN RUMIY VA ALISHER NAVOIY ASARLARIDA NAY TIMSOLINING BADIIY-FALSAFIY TALQINI . TADQIQOTLAR, 89(1), 52-58. https://journalss.org/index.php/tad/article/view/35111