YOSH DZYUDOCHILARDA PORTLOVCHI-KUCHNI RIVOJLANTIRADIGAN ASOSIY JISMONIY SIFATLAR
Keywords:
Kalit so‘zlar: Dzyudo, portlovchi-kuch, tezkorlik-kuch, qisqa mashqlar, yosh sportchilar uchun maxsus jismoniy tayyorgarligodur.Abstract
Annotatsiya Maqolada yosh dzyudochilarning maxsus jismoniy
tayyorgarligida portlovchi-kuch sifatining ahamiyati, uni rivojlantiruvchi asosiy
jismoniy sifatlar hamda mashg‘ulot vositalari ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot
davomida 12–14 yoshli dzyudochilar ishtirokida pedagogik tajriba o‘tkazilib,
portlovchi-kuchni rivojlantirishga qaratilgan mashqlar samaradorligi aniqlangan
References
https://journalss.org 89-son_1-to’plam_Iyul-2026 99
ISSN:3030-3613
1.
Joyidan uzunlikka
sakrash (sm)
178 ± 4,2 194 ± 3,8 8,9
2. 30 m yugurish (sek) 5,61 ± 0,12 5,24 ± 0,10 6,6
3. Medbol uloqtirish (m) 4,8 ± 0,3 5,7 ± 0,2 18,7
4.
Maxsus uloqtirish
testi (marta)
16 ± 1,1 21 ± 1,0 31,2
Natijalar shuni ko‘rsatdiki, tajriba guruhi sportchilarida barcha nazorat
ko‘rsatkichlari bo‘yicha sezilarli o‘sish kuzatildi. Ayniqsa maxsus uloqtirish testida
31,2 foiz o‘sish qayd etildi.
Natijalar tahlili: Tajriba natijalari portlovchi-kuchni rivojlantirish uchun
plyometrik mashqlar va tezkor-kuch mashqlaridan foydalanish yuqori samara
berishini ko‘rsatdi. Ushbu mashqlar nerv-mushak tizimining faoliyatini yaxshilaydi,
mushak tolalarining tez qisqarishini ta’minlaydi hamda texnik harakatlarning
bajarilish tezligini oshiradi.
Olingan natijalar V.N. Platonov, L.P. Matveyev va F.A. Kerimovlarning ilmiy
qarashlarini tasdiqlaydi. Ya’ni portlovchi-kuch sifatining rivojlanishi
sportchilarning maxsus jismoniy tayyorgarligini va musobaqa faoliyati
samaradorligini oshiradi.
Xulosa
1) Portlovchi-kuch dzyudochilarning maxsus jismoniy
tayyorgarligini belgilovchi muhim sifat hisoblanadi.
2) Portlovchi-kuchning rivojlanishi kuch, tezkorlik, koordinatsiya
va chaqqonlik sifatlarining uyg‘un rivojlanishiga bog‘liq.
3) Plyometrik mashqlar, medbol uloqtirishlari va tezkor-kuch
mashqlari portlovchi-kuchni rivojlantirishning eng samarali vositalari
hisoblanadi.
4) Pedagogik tajriba natijalari tajriba guruhi sportchilarida jismoniy
tayyorgarlik ko‘rsatkichlarining 6,6–31,2 % gacha yaxshilanganligini
ko‘rsatdi.
5) Portlovchi-kuchni rivojlantirishga qaratilgan mashg‘ulotlar yosh
dzyudochilarning texnik-taktik mahoratini oshirishga xizmat qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Kerimov F.A. Sport kurashi nazariyasi va uslubiyati. – Toshkent, 2021.
2. Salomov R.S. Sport mashg‘ulotlarining nazariy asoslari. – Toshkent, 2020.
3. Pulatov A.A. Yosh sportchilar tayyorgarligi metodikasi. – Toshkent, 2022.
4. Matveyev L.P. Teoriya i metodika fizicheskoy kulturi. – Moskva, 2018.
5. Platonov V.N. Sistema podgotovki sportsmenov v olimpiyskom sporte. –
Kiyev, 2020.
6. Ozolin N.G. Nastolnaya kniga trenera. – Moskva, 2019.
7. Verkhoshanskiy Yu.V. Osnovi spetsialnoy fizicheskoy podgotovki
sportsmenov. – Moskva, 2017.
8. Issurin V.B. Block Periodization. – London, 2021.
