FUNKSIYA HOSILASINI HISOBLASH TEXNIKALARI HAMDA YUQORI TARTIBLI HOSILALARNING QO‘LLANILISHI

Authors

  • Ismoilova Umidaxon Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: hosila, matematik tahlil, yuqori tartibli hosilalar, differensiallash, funksiya, optimallashtirish, ilmiy izlanish, ta’lim jarayoni.

Abstract

  ANNOTATSIYA: Ushbu maqolada matematik tahlil fanining muhim tarkibiy 
qismlaridan  biri  bo‘lgan  hosila  tushunchasining  nazariy  va  amaliy  jihatlari  keng 
yoritilgan. Tadqiqotda hosilaning matematik mohiyati, uning aniqlanishi, funksiyalar 
hosilasini  hisoblash  usullari  hamda  yuqori  tartibli  hosilalarning  xususiyatlari  tahlil 
qilingan.  Hosilaning  funksiya  o‘zgarish  tezligini  ifodalashdagi  ahamiyati  va  turli 
ilmiy-amaliy  masalalarni  yechishdagi  o‘rni  ochib  berilgan.  Shuningdek,  hosila  va 
yuqori  tartibli  hosilalarning  fizika,  iqtisodiyot,  biologiya  hamda  boshqa  fanlardagi 
qo‘llanilish  imkoniyatlari  ko‘rib  chiqilib,  optimallashtirish  masalalari,  ekstremum 
nuqtalarni aniqlash va jarayonlarni modellashtirishdagi roli asoslab berilgan. Maqolada 
hosila nazariyasining tarixiy shakllanish bosqichlari, kalkulyus fanining rivojlanishiga 
katta hissa qo‘shgan Isaac Newton va Gottfried Wilhelm Leibniz ilmiy merosi haqida 
ham  ma’lumot  berilgan.  Tadqiqot  natijalari  hosila  tushunchasining  matematika  va 
amaliy fanlar rivojidagi muhim o‘rnini ko‘rsatadi. 

References

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:

1. Azlarov Т., Monsurov X . Matematik analiz. – Т.: O‘qituvchi, 1986.

2. Alixonov S. Matematika o‘qitish metodikasi. – Т., O‘qituvchi, 1992.

3. Колмогоров А.Н. Математика – наука и профессия. – М., 1998.

4. Селевко Г.К. Современные образовательные технологии. – М., 1998

5. Akhmedov, E. R. (2020). Interactive methods for improving students'motivation to

study the basis of electrical engineering and electronics. Scientific Bulletin of

Namangan State University, 2(8), 309-313.

6. Mamatkulov, B. X. (2022). Development of electronic learning materials in the

course of general physics. Экономика и социум, (5-1 (96)), 101-104.

7. Faxriddin B., No‘monbek A. ABS SISTEMASI BILAN JIHOZLANGAN M1

TOIFALI AVTOMOBILLARNING TORMOZ SAMARADORLIGINI

MATEMATIK NAZARIY TAHLILI //International journal of scientific researchers

(IJSR) INDEXING. – 2024. – Т. 4. – №. 1. – С. 333-337.

8. Xuzriddinovich B. F. et al. ABS BILAN JIHOZLANGAN AVTOMOBILNI

TORMOZ PAYTIDA O ‘ZO ‘ZIDAN VA MAJBURIY TEBRANISHLARINI

TORMOZ SAMARADORLIGIGA TA’SIRINI TAHLIL QILISH //ОБРАЗОВАНИЕ

НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ. – 2024. – Т. 47. – №. 4. – С. 81-

87.

9. Karshiev F. U., Abduqahorov N. ABS BILAN JIHOZLAНГАН M1 TOIFALI

AVTOMOBILLAR TORMOZ TIZIMLARINING USTIVORLIGI //Academic

research in educational sciences. – 2024. – Т. 5. – №. 5. – С. 787-791.

10.Qurbonazarov S. et al. ANALYSIS OF THE FUNDAMENTALS OF

MATHEMATICAL MODELING OF WHEEL MOVEMENT ON THE ROAD

SURFACE OF CARS EQUIPPED WITH ABS //Multidisciplinary Journal of Science

and Technology. – 2024. – Т. 4. – №. 8. – С. 45-50

11.Каршиев Фахридин Умарович, Н.Абдуқаҳоров ИЗУЧЕНИЕ

МИКРОСТРУКТУРЫ СТАЛИ В МАТЕРИАЛОВЕДЕНИ//https://www.iupr.ru/6-

121-2024

12. Xusinovich T. J., Ro‘zibayevich M. N. M1 TOIFALI AVTOMOBILLARNI

TURLI MUHITLARDA TORMOZLANISHINI TAHLIL QILISH VA

PARAMETRLARINI O ‘RGANISH.

13. Jo‘Rayev, Muzaffarjon Mansurjonovich. "KIBER PEDAGOGIKA–XXI ASRDA

RAQAMLI TA’LIM MUHITI PEDAGOGIKASI." Academic research in educational

sciences 4.KSPI Conference 1 (2023): 103-110.

14. Mansurjonovich, Juraev Muzaffarjon, and Muzaffar Mansurovich Botirov.

"Characteristics Of Teaching Programming Based On Different Principles." Eurasian

Journal of Engineering and Technology 17 (2023): 85-90.

15. Mansurjonovich, J. M. "Methodological foundations for improving the content of

training future ict teachers in the conditions of digital transformation of education."

Актуальные вопросы современной науки и образования 9 (2022).

16. Juraev, Muzaffarjon Mansurjonovich. "Pedagogical conditions for the

development of vocational education through interdisciplinary integration into the

vocational education system." НАУКА, ОБРАЗОВАНИЕ, ОБЩЕСТВО:

АКТУАЛЬНЫЕ ВОПРОСЫ, ДОСТИЖЕНИЯ И ИННОВАЦИИ. 2021

Published

2026-06-24

How to Cite

Ismoilova Umidaxon. (2026). FUNKSIYA HOSILASINI HISOBLASH TEXNIKALARI HAMDA YUQORI TARTIBLI HOSILALARNING QO‘LLANILISHI . TADQIQOTLAR, 89(1), 152-157. https://journalss.org/index.php/tad/article/view/35128