MUHANDISLIK MASALALARINI YECHISHDA TRIGONOMETRIK FUNKSIYALARNING ROLI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Trigonometrik funksiyalar, sinus, kosinus, tangens, kotangens, muhandislik hisoblari, qurilish muhandisligi, elektrotexnika, mashinasozlik, geodeziya, arxitektura, robototexnika, kompyuter grafikasi, modellashtirish, matematik tahlil, texnik tizimlar, koordinatalar, burchak, masofa, signal, avtomatlashtirish.Abstract
Annotatsiya
Ushbu maqolada muhandislik masalalarini yechishda trigonometrik
funksiyalarning ahamiyati, ularning amaliy qo‘llanilishi hamda turli texnik sohalardagi
o‘rni tahlil qilinadi. Trigonometrik funksiyalar matematikaning muhim bo‘limlaridan
biri bo‘lib, ular burchaklar va tomonlar orasidagi bog‘lanishlarni ifodalash orqali
murakkab hisob-kitoblarni soddalashtirishga xizmat qiladi. Zamonaviy
muhandislikning deyarli barcha yo‘nalishlarida, jumladan, qurilish, elektrotexnika,
mashinasozlik, geodeziya, arxitektura va axborot texnologiyalarida trigonometrik
funksiyalardan keng foydalaniladi.Muhandislik faoliyatida obyektlarning o‘lchamlari,
shakllari, joylashuvi va harakat parametrlarini aniqlash muhim vazifa hisoblanadi.
Bunday masalalarni hal qilishda sinus, kosinus, tangens va kotangens funksiyalari
asosiy matematik vosita sifatida qo‘llaniladi. Ayniqsa, balandlik va masofalarni
aniqlash, kuchlarning tarkibiy qismlarini hisoblash, mexanik tizimlarning harakatini
tahlil qilish hamda elektr signallarining xususiyatlarini o‘rganishda trigonometrik
funksiyalar katta ahamiyat kasb etadi.Qurilish va arxitektura sohalarida binolar,
ko‘priklar va boshqa inshootlarni loyihalash jarayonida burchaklar va masofalar
o‘rtasidagi munosabatlarni aniqlash uchun trigonometrik hisoblashlardan
foydalaniladi. Bu esa konstruksiyalarning mustahkamligi va xavfsizligini ta’minlashda
muhim omil hisoblanadi. Shuningdek, geodezik o‘lchovlarda yer yuzasidagi
nuqtalarning koordinatalarini aniqlash ham trigonometrik usullarga asoslanadi.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
Xurramov Sh., Ahmedov A. Oliy matematika asoslari. – Toshkent: O‘qituvchi,
2021.
Do‘smuhamedov M. Muhandislik matematikasi. – Toshkent: Fan va
texnologiyalar, 2020.
Kreyszig E. Advanced Engineering Mathematics. – New York: John Wiley &
Sons, 2019.
Zill D. G. Advanced Engineering Mathematics. – Burlington: Jones & Bartlett
Learning, 2020.
Anton H., Bivens I., Davis S. Calculus. – New York: Wiley, 2016.
Ayres F. Trigonometriya va analitik geometriya masalalari to‘plami. – Moskva,
2018.
