OITS BO‘YICHA AHOLI ORASIDA SKRINING DASTURLARI VA ULARNING SAMARADORLIGI
Keywords:
Kalit so`zlar: HIV, OITS, skrining dasturlari, erta aniqlash, epidemiologik nazorat, rapid-test, PZR diagnostikasi, VCT (ixtiyoriy anonim test), xavf guruhlari, profilaktika, diagnostika samaradorligi, jamoat salomatligi.Abstract
Annotatsiya
Ushbu maqolada HIV/OITS bo‘yicha aholi orasida skrining dasturlari,
ularning tashkil etilish mexanizmlari, qo‘llanilayotgan zamonaviy diagnostika usullari
hamda erta aniqlashning epidemiologik ahamiyati ilmiy jihatdan yoritiladi. Skrining
dasturlarining yuqori xavf guruhlari orasida infeksiya tarqalishini kamaytirish, kech
aniqlanuvchi holatlarni qisqartirish va OITSga o‘tish xavfini pasaytirishdagi o‘rni
tahlil qilinadi. Shuningdek, mamlakatda va xalqaro amaliyotda qo‘llanilayotgan rapid-
testlar, PZR tahlillari va ixtiyoriy anonim test (VCT) kabi yondashuvlarning
samaradorligi, ularni aholiga keng joriy etishning afzalliklari ko‘rsatib beriladi.
Maqolada skrining dasturlarining tibbiy-statistik ko‘rsatkichlarga ta’siri, profilaktik
chora-tadbirlarni optimallashtirishdagi o‘rni va sog‘liqni saqlash tizimida barqaror
epidemiologik nazoratni ta’minlashdagi ahamiyati tahliliy ravishda asoslab berilgan.
References
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. “OIV infeksiyasi bo‘yicha
klinik qo‘llanma”, Toshkent, 2022.
2. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (WHO). HIV Testing and Counselling
Guidelines, Geneva, 2021.
3. UNAIDS. Global HIV & AIDS Statistics — 2024 Fact Sheet.
4. O‘zbekiston Respublikasi OITSga qarshi kurashish Respublika markazi
ma’lumotlari, 2024.
5. Karimov M., To‘xtayev A. “Tibbiy profilaktika asoslari”, Toshkent: O‘zbekiston
tibbiyot akademiyasi, 2020.
6. CDC (Centers for Disease Control and Prevention). HIV Screening
Recommendations, 2023.
7. Fauci A.S.“The AIDS Epidemic — Considerations for the 21st Century.” New
England Journal of Medicine, 1999.
8. Petersen M. et al. “Effectiveness of community-based HIV screening programs in
early detection.” Journal of Global Health, 2021.
