SAMARQAND VILOYATI DAM OLISH VA SOGʻLOMLASHTIRISH YERLARINI MONITORING QILISH VA BARQAROR BOSHQARISHDA GEOAXBOROT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH
Keywords:
Kalit soʻzlar: GIS, dam olish yerlari, masofaviy zondlash, kadastr monitoringi, PUA, raqamli kartografiyalash, barqaror rivojlanish, Samarqand viloyati.Abstract
Dam olish va sogʻlomlashtirish yerlari samarali boshqarilishi nafaqat ularni aniq
monitoring qilishni, balki ularning fazoviy, ekologik va ijtimoiy-iqtisodiy
funktsiyalarini yaxlit tushunishni talab etadi. Ayniqsa, Samarqand viloyati kabi tabiiy
landshaftlar, tarixiy meros va turizm kesishadigan hududlarda bunday yerlardan
barqaror foydalanish eng muhim ustuvor vazifalardan biriga aylangan. Ushbu tadqiqot
geoaxborot tizimlari (GIS), masofaviy zondlash (MZ) va pilotsiz uchish apparatlari
(PUA) orqali maʼlumotlarni yigʻish vositalarini qanday qilib samarali birlashtirib, dam
olish va sogʻlomlashtirish yerlarni yagona raqamli kadastr doirasida monitoring qilish,
tasniflash va boshqarish mumkinligini oʻrganadi.
References
ADABIYOTLAR ROʻYXATI
1. Kurvakumire, E., Koetsee, S., & Shmitz, P. (2020). Ta'minot zanjirini xaritalash va
SCOR modeli yordamida yer ma’lumotlari infratuzilmalarida kadastr
ma’lumotlarini ishlab chiqarishni monitoring qilish va boshqarishga yo‘naltirilgan.
Janubiy Afrika Geomatika Jurnali, 9(2), 163-178.
https://doi.org/10.4314/sajg.v9i2.12
2. Atazadeh, B., & Hosseyni, M. (2021). Kadastr s'omka ma’lumotlarini yer
boshqaruvi tizimlariga integratsiyalash: Raqamli kadastrlarda huquqiy chegaralar
muammosi. Fazoviy Fanlar Jurnali, 66(3), 405-421.
https://doi.org/10.1080/10095020.2021.1937336
3. Lamovec, P., & hamkasblar (2025). Yer qoplamasi monitoringi va yer qoplamasi
ko‘rsatkichi uchun GIS asosidagi yondashuv. Yer, 14(7), 1322.
https://doi.org/10.3390/land14071322
4. Kim, X. S., & hamkasblar (2024). Qishloq xo‘jaligi yerlarini xaritalashda kadastr
uchastkalaridan foydalanish imkoniyati haqida tadqiqot: Cad2Ag Framework.
Masofaviy Zondlash, 16(19), 3568. https://doi.org/10.3390/rs16193568
5. Batykova, A., & hamkasblar (2024). Yer foydalanishdagi o‘zgarishlarni monitoring
qilishda masofaviy zondlash ma’lumotlarining roli: o‘rmonli hududlar misolida.
E3S Konferensiyalar Ma’ruzalari, 364, 04010.
https://doi.org/10.1051/e3sconf/202436404010
6. Shojaei, D., & hamkasblar (2025). Kadastr bazis xaritalarini yangilash: Innovatsion
yondashuv. Yerdan Foydalanish Siyosati, 120, 106587.
https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2024.106587
7. Adugna, Y. N. (2025). Zamonaviy kadastr tizimlari barqaror yer boshqaruvining
asosidir. Yer Boshqaruvi, 2(1), 12-25.
