O‘SMIRLIK DAVRIDA XAVOTIRNING O‘QUV MOTIVATSIYASIGA TA’SIRI

Abstract

Zamonaviy  ta’lim  muhitida,  ayniqsa  o‘smirlik  davrida,  psixologik  bosim  va 
stressning yuqori bo‘lishi kuzatiladi. Ushbu yoshda shaxsning faol shakllanish jarayoni 
kechadi  va  bu  jarayon  ko‘pincha  xavotirning  ortishi  bilan  bog‘liq  bo‘ladi. 
Xavotirlanish o‘quv motivatsiyasiga murakkab tarzda ta’sir ko‘rsatadi: me’yoridagi 
xavotir  o‘quvchini  faollashtirib,  diqqatni  jamlashga  yordam  bersa,  uning  haddan 
tashqari  kuchayishi  o‘quv  jarayonidan  chekinish,  faollikning  pasayishi  kabi  salbiy 
oqibatlarga olib kelishi mumkin. Ushbu maqola o‘smirlar o‘rtasida xavotirlanishning 
o‘quv motivatsiyasiga ta’sirini nazariy jihatdan tahlil qilish va amaliy yechimlar taklif 
etishni maqsad qiladi. Tadqiqot davomida Spilberger, Kettell, Prixojan, Markova kabi 
olimlarning  psixologik  motivatsiya  va  xavotirga  oid  qarashlari  tahlil  qilinadi. 
Shuningdek, xavotirning o‘quv faoliyatiga ko‘rsatadigan ta’siri kognitiv, emotsional 
va xulqiy mexanizmlar orqali izohlanadi.