O’ZBEKISTON TIKUV-TRIKOTAJ KLASTERLARIDA MENEJERLARNING VAQTINI REJALASHTIRISHDAGI MUAMMOLARI
Keywords:
Kalit so’zlar : taym menejmenti, vaqtni to’g’ri boshqarish, Bangladesh, Xitoy, Turkiya, Vetnam, just in time, tikuv-trikotaj klasterlari, statistik ma’lumotlar.Abstract
Annotatsiya: Mazkur maqolada tikuv-trikotaj klasterlarining ishlab chiqarish
tizimi haqida qisqacha nazariy ma’lumot beriladi hamda menejmentning turli
bo‘g‘inlarida (yuqori, o‘rta, quyi) vaqtni rejalashtirishning o‘rni va ahamiyati tahlil
qilinadi. Shuningdek, ishchi kuchini boshqarishda uchraydigan asosiy muammolar –
ish jadvalini tuzish, samaradorlikni kuzatish, ortiqcha vaqt yo‘qotilishi va
muvofiqlashtirish xatolari – ko‘rib chiqiladi. Maqolaning alohida qismida Bangladesh,
Vetnam, Turkiya va Xitoy kabi yirik tikuv-trikotaj klasterlari shakllangan davlatlar
misolida bu muammolarni hal etish bo‘yicha xalqaro tajribalar tahlil qilinadi. Yakunda,
zamonaviy boshqaruv yondashuvlari va texnologik vositalar yordamida vaqtni
rejalashtirishni optimallashtirish yo‘llari taklif etilib, mavzuga oid statistik
ma’lumotlar va ilmiy manbalarga tayangan xulosalar keltiriladi. Tikuv-trikotaj
fabrikalaridagi xato kamchiliklari o’rganilgan va unga taklif va yechimlar va tikuv
trikotajlaridagi “just in time” haqida ko’rsatilib o’tilgan. Zamonaviy tikuv-strikatajlari
sanoatida ishlab chiqarish samarali tashkil etish ko’p xollarda menejerlarning vaqtni
to’g’ri taqsimlashiga bog’liq.
References
1. Gu, Y., Nayyar, G. & Sharma, S. (2021). Gearing Up for the Future of
Manufacturing in Bangladesh. World Bank. (Jahon banki hisobotida
Bangladesh korxonalarida zamonaviy boshqaruv usullari deyarli
qo‘llanilmayotgani, ISO sertifikatsiyaga ega korxonalar ulushi atigi 18%
ekanligi haqida ma’lumot beriladi)
2. Lead Time Management in the Garment Sector of Bangladesh: An Avenue for
Survival and Growth. (2008). New Cloth Market jurnali. (Bangladesh va boshqa
davlatlar tikuv sanoatida buyurtmalarni bajarish muddati tahlil qilingan;
Bangladeshda o‘rtacha lead time 90–100 kun, Xitoyda ~30 kun ekani keltirilgan)
3. Việt Nam News. (2024, 28-avgust). Garment industry improves productivity to
reduce pressure from high labour costs. (Vetnam tikuv sanoatida ish haqlari
oshishi sabab unumdorlikni oshirish choralari, jumladan avtomatlashtirish va
raqamli boshqaruv joriy etilayotgani haqida yangilik).
4. Böhm, S. (2023, 11-aprel). Uzbekistan and Australia with record values. Textile
Network. (O‘zbekiston to‘qimachilik sanoatiga oid tahliliy maqola; 130 dan
ortiq yangi klasterlar tashkil etilgani va buning natijasida ishlab chiqarish va
eksport sezilarli oshgani haqidagi ma’lumot keltiriladi).
5. Guz Partners. (2023). Uzbekistan’s textile industry overview (taqdimot slaydlar).
(O‘zbekiston to‘qimachilik va tikuv-trikotaj klasterlari sonining yillik o‘sishi –
2018 yilda 15 ta, 2022 yilda 134 ta – va klaster tizimining ustunliklari (lead time
qisqarishi, organik xom ashyo izlenishi) ko‘rsatiladi).
