PCA YORDAMIDA MAʼLUMOTLARNI VIZUALIZATSIYA QILISH

Authors

  • Mirzoaliyev Azizjon Nasimjon o’g’li Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: Bosh Komponentlar Tahlili, o'lchovlilikni qisqartirish, ma'lumotlarni vizualizatsiya qilish, yuqori o'lchovli ma'lumotlar, variatsiya, ortogonal transformatsiya, anomaliya aniqlash, klasterlash

Abstract

Annotatsiya 
Ushbu  maqola  yuqori  o'lchovli  ma'lumotlarni  vizualizatsiya  qilishdagi 
murakkabliklarni hal qilishda Bosh Komponentlar Tahlili (PCA) usulining ahamiyatini 
o'rganadi.  Ma'lumotlar  hajmining  eksponensial  o'sishi  bilan  birga,  ularni  samarali 
tushunish  va  tahlil  qilish  uchun  samarali  vizualizatsiya  vositalariga  ehtiyoj  ortib 
bormoqda. PCA ma'lumotlarning maksimal darajada ma'lumotini saqlab qolgan holda 
o'lchovlilikni  kamaytirish  orqali  bu  muammoga  yechim  taklif  qiladi.  Maqolada 
PCAning  nazariy  asoslari,  uning  variatsiyani  maksimallashtirish  va  ortogonal 
transformatsiyalarga asoslangan ishlash prinsiplari batafsil yoritilgan. UKdagi oziq-
ovqat  iste'moli  va  Iris  ma'lumotlar  to'plamlari  kabi  amaliy  misollar orqali usulning 
samaradorligi namoyish etilib, uning cheklovlari va kelajakdagi tadqiqot yo'nalishlari 
ko'rib chiqiladi. 

References

Foydalanilgan adabiyotlar

[1] Jolliffe, I. T. Asosiy Komponent Tahlili. New York: Springer, 2002.

[2] Bishop, Christopher M. Naqshlarni tanish va mashinali o'rganish. New York:

Springer, 2006.

[3] Abdi, Hervé, and Lynne J. Williams. "Asosiy komponentlar tahlili." Wiley

Fanlararo Sharhlari: Hisoblash Statistikasi, jild. 2, son. 4, 2010, bet. 433-459.

[4] Gabriel, K. Ruben. "Ikki tomonlama jadval tahlili uchun ko'p o'lchovli

matritsalarning biplot namoyishi." Biometrika, vol. 58, no. 3, 1971, pp. 453-467.

[5] Hastie, Trevor, Robert Tibshirani, and Jerome Friedman. Statistik O'rganish

Asoslari: Ma'lumotlarni Qazib Olish, Xulosa Chiqarish va Bashorat Qilish. New

York: Springer, 2009.

Published

2025-12-16

How to Cite

Mirzoaliyev Azizjon Nasimjon o’g’li. (2025). PCA YORDAMIDA MAʼLUMOTLARNI VIZUALIZATSIYA QILISH . Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 59(2), 180-186. https://journalss.org/index.php/tal/article/view/10643