ISHLAB CHIQARISH KORXONALARIDA SMENA TIZIMINING VAQT SAMARODORLIGIGA TA’SIRI

Authors

  • Abdusoatov Baxtishod Author

Keywords:

Kalit so’zlar: smena tizimi, ishlab chiqarish samaradorligi, vaqt resurslari, mehnat unumdorligi, xodimlar salomatligi, korxona boshqaruvi.

Abstract

  Annotatsiya: Maqolada ishlab chiqarish korxonalarida smena tizimining vaqt 
samaradorligiga  ta’siri  chuqur  tahlil  qilingan.  Smena  tizimining  bir  smenali,  ikki 
smenali  va uch  smenali  shakllari  ko‘rib chiqilib, ularning  ishlab  chiqarish  quvvati, 
texnologik  jarayonlarning  uzluksizligi,  mehnat  unumdorligi  va  vaqt  resurslaridan 
foydalanishga  ta’siri  yoritilg  an.  Shuningdek,  smena  tizimining  inson  salomatligi, 
ruhiy holati, oilaviy va ijtimoiy hayotga ta’siri o‘rganilgan. Tadqiqot metodologiyasi 
sifatida  nazariy  tahlil,  statistik  hisob-kitoblar,  so‘rovlar  hamda  taqqoslash  usullari 
qo‘llangan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, smena tizimi ishlab chiqarish samaradorligini 
sezilarli  darajada  oshiradi,  biroq  xodimlar  salomatligi  va  motivatsiyasi  kabi  inson 
omillari ham jarayonga bevosita ta’sir qiladi. 

References

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. Boulin, J. The social organization of time. Futures 1993, 25, 511–520. [CrossRef]

2. Thierry, H.; Jansen, B. Work time and behaviour at work. In A Handbook of Work

and Organizational Psychology, 2nd ed.;

3. Drenth, P.J.D., Thierry, H., de Wolff, C.J., Eds.; Volume 2: Work Psychology;

Psychology Press: East Sussex, UK, 1998; pp. 89–119. ISBN 9780863775239.

4. Costa, G. Shift work and occupational medicine: An overview. Occup. Med. 2003,

53, 83–88. [CrossRef] [PubMed]

5. Presser, H.B. Toward a 24-hour economy. Science 1999, 11, 1778–1779.

[CrossRef]

6. Costa, G. The problem: Shitwork. Chronobiol. Int. 1997, 14, 89–98. [CrossRef]

[PubMed]

7. Eurofound. Sixth European Working Conditions Survey–Overview Report;

Publications Office of the European Union: Luxembourg, 2016; ISBN 978-92-897-

1549-2.

8. NIOSH. Work Organization Characteristics (NHIS 2015) Charts. Available online:

https://wwwn.cdc.gov/NIOSH-WHC/chart/ohs-workorg?OU=*&T=OU&V=R

(accessed on 7 December 2022)

9. Caruso, C.C. Negative impacts of shiftwork and long work hours. Rehabil. Nurs.

2014, 39, 16–25. [CrossRef]

10. Åkerstedt, T. Shift work and disturbed sleep/wakefulness. Occup. Med. 2003, 53,

89–94. [CrossRef]

11. Knutsson, A. Health disorders of shift workers. Occup. Med. 2003, 53, 103–108.

[CrossRef]

12. Bamonde, J.; Pinto, C.; Santos, P.; Couto, G. O Impacto do trabalho por turnos na

saúde dos enfermeiros: Revisão integrativa [Theimpact of shift work on

nurse´shealth: Integrative review]. Rev. De Investig. Inovação Em Saúde 2020, 3,

101–110. [CrossRef]

13. Ahmadi, S.A.; Tranmer, J.E.; Ritonja, J.A.; Flaten, L.; Topouza, D.G.; Duan, Q.L.;

Durocher, F.; Aronson, K.J.; Bhatti, P. DNA methylation of circadian genes and

markers of cardiometabolic risk in female hospital workers: An exploratory study.

Chronobiol. Int. 2022, 39, 735–746. [CrossRef]

14. Vyas, M.V.; Garg, A.X.; Iansavichus, A.V.; Costella, J.; Donner, A.; Laugsand,

L.E.; Janszky, I.; Mrkobrada, M.; Parraga, G.;

15. Hackam, D.G. Shift work and vascular events: Systematic review and meta-

analysis. BMJ 2012, 345, e4800. [CrossRef]

16. Brown, J.P.; Martin, D.; Nagaria, Z.; Verceles, A.C.; Jobe, S.L.; Wickwire, E.M.

Mental health consequences of shift work: An updated review. Curr. Psychiatry

Rep. 2020, 22, 7. [CrossRef]

Published

2025-12-16

How to Cite

Abdusoatov Baxtishod. (2025). ISHLAB CHIQARISH KORXONALARIDA SMENA TIZIMINING VAQT SAMARODORLIGIGA TA’SIRI . Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 59(2), 254-264. https://journalss.org/index.php/tal/article/view/10657