QO‘QON VOHASI LANDSHAFTLARINING EKOLOGIK HOLATI SHAKLLANISHIDA YER OSTI SUVLARINING AHAMIYATI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Qo‘qon vohasi, So‘x suv koni, yer osti suvlari, landshaft ekologiyasi, suv sathi, ekologik muvozanat, iqlim o‘zgarishi, gidrogeologik monitoring.Abstract
Annotatsiya: Mazkur maqolada Qo‘qon vohasida joylashgan So‘x yer osti suv
konining hozirgi gidrogeologik holati, suv sathi va sifati o‘zgarishlari, shuningdek, bu
jarayonlarning landshaft tizimlarining ekologik holatiga ko‘rsatgan ta’siri tahlil qilingan.
2017 yildan boshlab “Qo‘qon erkin iqtisodiy zonasi”da sanoat obyektlarining ko‘payishi
yer osti suvlarining ifloslanish xavfini oshirgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, suv sathining
pasayishi va suv sifatining yomonlashuvi natijasida landshaftlarning degradatsiyasi,
tuproq unumdorligining pasayishi va o‘simlik qoplamining zaiflashuvi kuzatilmoqda.
Maqolada ushbu salbiy oqibatlarni yumshatish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.
References
Adabiyotlar ro‘yxati:
1. Kamalov B.A., Meliboyeva F.S. Iqlim o‘zgarishining Qo‘qon vohasi tuproq
qoplamiga ta`siri // “Geografiya-nazariyadan amaliyotga” Xalqaro ilmiy-amaliy
konferensiya. Qo‘qon 2024. 107-112 betlar Karimov, A., Gracheva, I., Miryusupov,
F. Modeling the managed aquifer recharge for groundwater salinity management in
the Sokh River Basin. Paper presented at ISMAR7, Abu Dhabi, UAE. (2010).
2. Meliboyeva F.S. Qo‘qon vohasi iqlimi va undagi o‘zgarishlar // “Antropogen
landshaftshunoslik: tadqiqot metodlari, modernizatsiya va barqaror rivojlanish”
xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya. Samarqand 2024. 325-329 betlar
3. Meliboyeva F.S. Qo‘qon vohasi landshaftlari va unga iqlim o‘zgarishining ta’siri //
“Zamonaviy dunyoda tabiiy fanlar: Nazariy va amaliy izlanishlar” nomli respublika
ilmiy, masofaviy, onlayn konferensiya. 93-96 b. 2025
4. Meliboyeva F.S. Iqlim o‘zgarishining Qo‘qon vohasi aholi salomatligiga ta`siri //
Yosh olimlar respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi. 150-154 b. 2025
5. Meliboyeva F.S. Iqlim o‘zgarishining Qo‘qon vohasi suv resurslari dinamikasiga
ta’siri// Geografiya fanining dolzarb masalalari: Iqlim o‘zgarishi, hududiy
rivojlanish va ta’limda innovatsion yondashuvlar. Respublika ilmiy-amaliy
konferensiyasi to‘plami.Qo‘qon 2025.147-150 b
6. Mirzakhmedov, I.K. Ecological problems of water resources in the Kokand oasis.
Social Science and Humanities Research Association. (2020).
7. Nazarov, M. Anthropogenic transformation of oasis landscapes in Khorezm
Province, Uzbekistan: a geoecological analysis. Scienceweb. (2023).
8. Ueda, A. The demographic and agricultural development of the Kokand oasis
during the Russian Imperial era: nomad immigration and cotton monoculture.
Central Asian Survey, (2019). 38(4), 510–530.
