“ISSIQLIK ENERGETIKASIDA MAZUTNI YOQISH USULLARI”
Keywords:
Kalit so‘zlar: issiqlik energetikasi, mazut yoqilg‘isi, mazutni yoqish usullari, purkash (forsunkali) yoqish, yonish jarayoni, issiqlik elektr stansiyasi, yopishqoqlik, issiqlik almashinuvi, ekologik ta’sir, energiya samaradorligiAbstract
Annotatsiya: Mazkur maqolada issiqlik energetikasi sohasida keng
qo‘llaniladigan suyuq yoqilg‘i — mazutni yoqish usullari, ularning termik va
texnologik xususiyatlari ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda mazutning fizik-
kimyoviy ko‘rsatkichlari, xususan, yopishqoqligi, zichligi, yonish issiqligi hamda
tarkibidagi oltingugurt miqdorining yonish jarayoniga ta’siri ko‘rib chiqilgan. Issiqlik
elektr stansiyalari va sanoat qozonxonalarida mazutni yoqish jarayonida tomchilanish,
purkash (forsunkali yoqish), havo bilan aralashtirish va alangalanish mexanizmlarining
ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, mazutni samarali yoqish uchun uni oldindan
qizdirish, optimal yopishqoqlik darajasini ta’minlash hamda yoqish kameralari
konstruktsiyasini to‘g‘ri tanlash masalalari tahlil etilgan. Maqolada mazut yonishi
jarayonida issiqlik almashinuvi, tomchi yuzasida kechadigan fizik-reaksion jarayonlar
va atrof-muhitga chiqariladigan zararli gazlar (SO₂, NOₓ, CO) miqdorini kamaytirish
yo‘llari ham yoritilgan. Olingan ilmiy xulosalar mazutni yoqish jarayonining energiya
samaradorligini oshirish va ekologik talablarga moslashtirishda muhim amaliy
ahamiyatga ega.
References
Foydalanilgan adabiyotlar va internet resurslari
1. Axmadaliyev U.A.Issiqlik elektr stansiyalarida yoqilg‘i (mazut) yonishining
termik asoslari.— O‘quv-uslubiy qo‘llanma (monografiya). — Toshkent, 3.4.7.20
betlar
2. O‘zbekiston Respublikasi Energetika vazirligi. Issiqlik energetikasida suyuq
yoqilg‘ilardan foydalanish bo‘yicha uslubiy ko‘rsatmalar. — Toshkent. 5–9-betlar
3. Abduraxmonov M.X. Issiqlik elektr stansiyalarida yonish jarayonlari. —
Toshkent: O‘qituvchi, 2019. — 96–112-betlar.
4. Karimov J.R., Xolmatov A.T. Energetikada suyuq yoqilg‘ilarning ekologik
muammolari. — Toshkent: Yangi asr avlodi, 2021. — 54–68-betlar.
5. Bazarov D.K. Issiqlik almashinuvi va yonish texnologiyalari. — Toshkent: Fan,
2017. — 201–218-betlar.
6. Ismoilov S.N. Energetik qurilmalarda yoqilg‘ilarni samarali yoqish asoslari. —
Toshkent: Muhandislik nashriyoti, 2020. — 75–90-betlar.
7. Turns S. R. An Introduction to Combustion: Concepts and Applications. McGraw-
Hill Education, 2012. 215–228-betlar
