AXBOROTNI KODLASH USULLARI. SHENNON - FANO,XAFFMAN TEOREMALARI

Authors

  • Halilov.M.M Author
  • Burxonov Ibroximjon Nizomiddin o'g'li Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: axborotni kodlash, siqish algoritmlari, Shennon–Fano, Xaffman, optimal kod, entropiya.

Abstract

Annotatsiya: Ushbu maqolada axborotni samarali uzatish va saqlashda muhim 
ahamiyatga ega bo‘lgan axborotni kodlash usullari tahlil qilinadi. Xususan, ehtimollik 
asosida  ishlovchi  Shennon–Fano  va  Xaffman  kodlash  algoritmlarining  nazariy 
asoslari, ishlash prinsiplari hamda ularning o‘zaro farqlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot 
jarayonida  ushbu  algoritmlarning  siqish  samaradorligi  va  amaliy  qo‘llanilishi 
solishtirilgan. Olingan natijalar shuni ko‘rsatadiki, Xaffman algoritmi ko‘p hollarda 
optimal  kodlashni  ta’minlab,  axborot  hajmini  minimal  darajaga  keltiradi.  Mazkur 
maqola  axborot  texnologiyalari  va  telekommunikatsiya  sohalarida  tahsil  olayotgan 
talabalar uchun nazariy va amaliy ahamiyatga ega. 

References

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

1. Keiser, G. Optical Fiber Communications. 5th Edition. McGraw-Hill Education,

2019.— Optik tolali aloqa tizimlari, signal yo‘qotishlari, attenuatsiya sabablari va

o‘lchash texnikalarini batafsil yoritadi.

2. Ghatak, A., & Thyagarajan, K. Introduction to Fiber Optics. Cambridge

University Press, 1998.— Optik tolalardagi yorug‘lik tarqalishi, turli muhitlarda

yo‘qotishlar va fizik jarayonlar haqida asosiy nazariy ma’lumotlarni beradi.

3. Agrawal, G. P. Fiber-Optic Communication Systems. 5th Edition. Wiley, 2012. —

Optik tolali kabellarda signal yo‘qotishlar, sochilish, yutilish, egilish yo‘qotishlari

va turli muhitlarda tahlil usullarini keng qamrab oladi.

4. Senior, J. M., & Jamro, M. Y. Optical Fiber Communications: Principles and

Practice. 3rd Edition. Pearson, 2009.— Optik aloqa tizimlari, OTDR

o‘lchovlari,quvvat o‘lchash metodlari va optik signalning muhitga bog‘liq xatti-

harakatlarini batafsil tushuntiradi.

5. Ghatak, A., & Thyagarajan, K. Introduction to Fiber Optics. Cambridge

University Press, 1998.— Optik tolalarda yorug‘lik tarqalishi, sochilish, yutilish va

turli sharoitlarda yo‘qotishlarning asosiy nazariy tamoyillarini yoritadi.

Published

2025-12-23

How to Cite

Halilov.M.M, & Burxonov Ibroximjon Nizomiddin o'g'li. (2025). AXBOROTNI KODLASH USULLARI. SHENNON - FANO,XAFFMAN TEOREMALARI . Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 59(4), 157-161. https://journalss.org/index.php/tal/article/view/12471