IYERARXIK PRINSIPDAN FOYDALANIB, MATEMATIK MODELLAR QURISHGA DOIR MASALALAR

Authors

  • Sharofutdinov Iqboljon Usmonjon oʻgʻli. Author
  • Daminova Shohsanam Davlatjon qizi Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: iyerarxik prinsip, matematik modellashtirish, murakkab tizimlar, ko‘p darajali model, optimallashtirish, tizimli tahlil

Abstract

Annotatsiya:  Mazkur  maqolada  iyerarxik  prinsip  asosida  matematik  modellar 
qurish  masalalari  ko‘rib  chiqiladi.  Murakkab  tizimlarni  modellashtirishda  iyerarxik 
yondashuvning nazariy asoslari, model tuzish bosqichlari hamda amaliy qo‘llanilish 
imkoniyatlari tahlil qilinadi. Iyerarxik modellashtirish yordamida tizimning global va 
lokal xususiyatlarini birgalikda hisobga olish imkoniyati yaratilishi asoslab beriladi. 
Keltirilgan amaliy misol orqali ushbu yondashuvning samaradorligi namoyon etiladi. 
Tadqiqot natijalari iyerarxik prinsip asosida qurilgan matematik modellar murakkab 
tizimlarni tahlil qilish va boshqarishda samarali vosita ekanligini ko‘rsatadi. 

References

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. Forrester J. W. Industrial Dynamics. — Cambridge: MIT Press, 1961.

2. Bertalanffy L. von. General System Theory: Foundations, Development,

Applications. — New York: George Braziller, 1968.

3. Mesarovic M. D., Macko D., Takahara Y. Theory of Hierarchical, Multilevel

Systems. — New York: Academic Press, 1970.

4. Saaty T. L. The Analytic Hierarchy Process. — New York: McGraw-Hill, 1980.

5. Bellman R. Dynamic Programming. — Princeton: Princeton University Press,

1957.

6. Klir G. J. Architecture of Systems Problem Solving. — New York: Plenum Press,

1985.

7. Denisov A. A., Kolosov A. V. Teoriya sistem i sistemniy analiz. — Moskva:

Fizmatlit, 2006.

8. Samarskiy A. A., Mikhailov A. P. Matematicheskoe modelirovanie. — Moskva:

Nauka, 2001.

9. Venttsel E. S. Issledovanie operatsiy. — Moskva: Vysshaya shkola, 2004.

10. Axmedov M. A., Qodirov R. R. Matematik modellashtirish asoslari. — Toshkent:

O‘zbekiston, 2018.

11. Xolmatov B. S. Tizimli tahlil va matematik modellashtirish. — Toshkent: Fan va

texnologiya, 2020.

Published

2025-12-23

How to Cite

Sharofutdinov Iqboljon Usmonjon oʻgʻli., & Daminova Shohsanam Davlatjon qizi. (2025). IYERARXIK PRINSIPDAN FOYDALANIB, MATEMATIK MODELLAR QURISHGA DOIR MASALALAR . Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 59(5), 273-270. https://journalss.org/index.php/tal/article/view/12586