MEHNATGA HAQ TO‘LASHDA KPI VA RAQAMLI BAHOLASH MEXANIZMLARINING O‘RNI
Keywords:
Kalit so’zlar: Asosiy Natijaviy Koʻrsatkichlar (KPI), raqamli baholash, mehnatga haq toʻlash tizimi, minimal ish haqi, bazaviy hisoblash miqdori, mehnat unumdorligi, ragʻbatlantirish mexanizmlari, Oʻzbekiston, inson resurslarini boshqarish (HRM), ish haqi modeli, raqamlashtirish, ob’ektiv baholash.Abstract
Annotatsiya: Maqola zamonaviy raqobatbardosh iqtisodiy sharoitda
tashkilotlarning samaradorligini oshirish uchun inson resurslarini boshqarishning
yangi mexanizmlari– xodimlarning mehnat faoliyatini Asosiy Natijaviy Koʻrsatkichlar
(KPI) orqali ob’ektiv baholash va bu jarayonni raqamli tizimlar asosida amalga
oshirish zarurligiga bagʻishlangan. Oʻzbekiston misolida mehnatga haq toʻlash tizimini
isloh qilish jarayonlari, jumladan, 2025-yilda belgilangan yangi minimal ish haqi
meʼyorlari kontekstida KPI asosida ish haqini shakllantirishning nazariy va amaliy
jihatlari oʻrganiladi.
Tadqiqotda KPI tushunchasi,uning natijaviy, jarayonli, mijoz va xodimga
yoʻnaltirilgan turlari, shuningdek, raqamli baholashning HRM, ERP tizimlari va sunʼiy
intellekt vositalari orqali amalga oshirilishi haqida batafsil maʼlumot beriladi.
Muallifning fikricha, ushbu mexanizmlar boshqaruv qarorlarining asosliligi va
tezligini taʼminlab, xodimlarni aniq maqsadlarga yoʻnaltirishi va ularning
tashabbuskorligini oshiradi.
Biroq,maqolada KPI va raqamli baholash tizimlarini joriy etishda duch
kelinadigan muammolar, xususan, texnologik infratuzilmaning etishmasligi, raqamli
savodsizlik va anʼanaviy boshqaruv madaniyatining toʻsiqlari ham ochib berilgan.
Xulosa qilib aytganda, mazkur tizimlarning muvaffaqiyatli joriy etilishi ularni puxta
loyihalash, texnologik bazani rivojlantirish, xodimlarning raqamli koʻnikmalarini
oshirish va insonparvarlik tamoyillariga rioya qilishni talab qiladi. Maqola kelgusidagi
ilmiy tadqiqotlar Oʻzbekiston sharoitida KPI tizimlarining haqiqiy samaradorligini
chuqurroq oʻrganishga qaratilishi kerakligini taʼkidlaydi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati:
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Oliy ma’lumotli mutaxassislar va rahbar
kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish, shuningdek
ularning faoliyatini muntazam baholash tartibini yanada takomillashtirish chora-
tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-3151-son Qarori. 27.07.2017. Prezident.uz.
2. “Mehnat unumdorligini oshirishda KPI samaradorligi”. O‘zbekiston Respublikasi
Mehnat vazirligi. Stat.uz.
3. “Zamonaviy korporativ boshqaruvda raqamli transformatsiya”. O‘zbekiston
Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi. Mineconomy.uz.
4. “Inson resurslarini raqamli boshqarish tizimlari”. O‘zbekiston Milliy axborot
agentligi. Uza.uz.
5. “O‘zbekistonda mehnat bozori va ish haqi tizimini isloh qilish”. Markaziy bank.
Cbu.uz.
6. “KPI va motivatsiya: nazariya va amaliyot”. O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim,
fan va innovatsiyalar vazirligi. Edu.uz.
7. “Raqamli iqtisodiyot sharoitida kadrlarni baholashning yangicha usullari”.
Innovatsion rivojlanish. Innovation.uz.
