EKOLOGIK OMILLARNING BUGUNGI KUNDAGI KASALLIKLAR KECHISHIDAGI O‘RNI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Ekologiya, antropogen omillar, surunkali kasalliklar, havoning ifloslanishi, toksinlar, kardiologik kasalliklar, allergiyalar, sog‘lom turmush tarzi. Antropogen yuklama, texnogen ksenobiotiklar, mutagen ta’sir, ekopatologiya, iqlimiy adaptatsiya, mikroskopik zarralar (PM2.5), barqaror ekotizim, profilaktik tibbiyot.Abstract
Annotatsiya:Ushbu maqolada global ekologik inqiroz sharoitida atrof-
muhitning ifloslanishi, iqlimning keskin o‘zgarishi va texnogen bosimning inson
salomatligiga ko‘rsatayotgan ko‘p qirrali salbiy ta’siri kompleks tahlil qilinadi.
Tadqiqotda nafaqat tashqi muhit omillari, balki ularning inson organizmidagi
molekulyar va genetik darajadagi o‘zgarishlarga sabab bo‘lishi ilmiy asoslab
berilgan.
Bugungi kunda xavfli surunkali xastaliklar — yurak-qon tomir, respirator
patologiyalar, autoimmun buzilishlar va allergik reaksiyalarning etiologiyasida
ekologik disbalansning ulushi ortib borayotgani ko‘rsatilgan. Alohida e’tibor mutagen
ta’sirlar natijasida kelib chiqadigan genetik o‘zgarishlar va nasliy kasalliklar xavfiga
qaratilgan. Maqola yakunida ekologik xavf-xatarlarni minimallashtirish, bioxilma-
xillikni saqlash va barqaror rivojlanish tamoyillari orqali aholi salomatligini muhofaza
qilishning preventiv (oldini oluvchi) strategiyalari taklif etiladi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.Ismoilov A. "Ekologiya va inson salomatligi". Toshkent, 2021-yil.
2.World Health Organization (WHO). "Ambient (outdoor) air pollution and
health". Fact sheet, 2023.
3.Qodirova D.A. "Zamonaviy allergologiya va ekologik muammolar". Tibbiyot
nashriyoti, 2022-yil.
4.Ergashev A. "Umumiy ekologiya". O‘zbekiston Milliy universiteti darsligi,
2019-yil.
