RAQAMLI IQTISODIYOTDA KIBERXAVFSIZLIK: DOLZARB MUOMMOLAR VA ISTIQBOLI YECHIMLAR
Keywords:
Kalit so‘zlar: raqamli iqtisodiyot, kiberxavfsizlik, kiberhujum, ma’lumotlar himoyasi, iqtisodiy xavf, raqamli transformatsiya, kibertahdid, blockchain, sun’iy intellekt, O‘zbekiston.Abstract
ANNOTATSIYA: Ushbu ilmiy maqolada zamonaviy raqamli iqtisodiyotni
barqaror rivojlanishi uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘lgan kiberxavfsizlik
muammolari tahli qilinadi. Raqamli transformatsiya jarayonida iqtisodiy sub’yektlar,
davlat tizimlari va yuridik shaxslarning muhim moliyaviy, tijorat va shaxsiy
ma’lumotlari ko‘plab kiberxavflarga duchor bo‘lmoqda. Tadqiqotning asosiy maqsadi
– raqamli iqtisodiyotning o‘ziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda,
kiberxavfsizlikning dolzarb muammolarini aniqlash, ularning iqtisodiy oqibatlarini
baholash va istiqbolli yechimlarni taklif etishdir. Maqolada kiberhujumlarning
iqtisodiy jihatdan jismoniy va yuridik shaxslarga, shuningdek, makroiqtisodiy
barqarorlikka ta’siri tizimli o‘rganiladi. Shuningdek, O‘zbekiston iqtisodiyotini
raqamlashtirish sharoitida kiberxavfsizlikni ta’minlash yo‘nalishidagi chora-tadbirlar,
xalqaro tajribalar va milliy risklarni boshqarishning zamonaviy usullari tahli qilinadi.
Tadqiqotda ilmiy tahlil, statistik ma’lumotlar qiyosiy tahli, tizimli yondashuv kabi
usullar qo‘llanilgan.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1. Cybersecurity Ventures. (2023). 2023 Cybersecurity Almanac: 100 Facts, Figures,
Predictions and Statistics.
2. Check Point Research. (2023). Cyber Security Report 2023: The Year of Mega
Ransomware.
3. International Telecommunication Union (ITU). (2021). Global Cybersecurity Index
(GCI) 2020.
4. IBM Security. (2023). Cost of a Data Breach Report 2023.
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Raqamli O‘zbekiston-2030”
strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risidagi PF-6079-son Farmoni. 05.10.2020.
6. O‘zbekiston Respublikasining “Kiberxavfsizlik to‘g‘risida”gi Qonuni. 03.04.2021.
7. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy Banki ma’lumotlari. (2022). Bank tizimining
xavfsizligi bo‘yicha hisobot.
8. McAfee. (2023). The Hidden Costs of Cybercrime.
9. World Economic Forum. (2023). The Global Risks Report 2023.
10. Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti. (2022). Raqamli iqtisodiyotning
zamonaviy tendensiyalari. Ilmiy ma’ruzalar to‘plami.
