MORFOSINTAKTIK BARQARORLIK: LOTIN GRAMMATIK TUZILMALARINING ZAMONAVIY KLINIK TERMINOLOGIYADAGI DAVOMIYLIGI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Morfosintaktik barqarorlik, klinik terminologiya, Lotin grammatikasi, genitiv holati, izafat, tibbiy lingvistika, grammatik translyatsiya, til standartlari, leksik iqtisodiylik, terminologik neologizm.Abstract
ANNOTATSIYA
Ushbu tadqiqot zamonaviy klinik terminologiyada Lotin tilining nafaqat leksik,
balki chuqur morfosintaktik qatlamlarda saqlanib qolganligini tahsil qiladi.
Morfosintaktik barqarorlik – ya’ni so‘z yasalishi (morfolgiya) va so‘z tartibi (sintaksis)
qonuniyatlarining davomiyligi – hodisasi xalqaro tibbiy tilning strukturaviy yaxlitligi
va semantik aniqligi uchun asosiy omil sifatida o‘rganiladi. Lotin izafiy qurilmalari
(genitiv holati), prefiks-suffiks sistemasining reproduksiyasi, xususiy sintaktik
iboralarning (masalan, “status praesens”) bevosita translyatsiyasi zamonaviy klinik
hujjatlar, retseptlar va ilmiy adabiyotlarda keng qo‘llanilishini tahlil qilish orqali
isbotlanadi. Tadqiqotning maqsadi zamonaviy tibbiy kommunikatsiyada lotincha
grammatik shablonlarning funksional samaradorligi va lingvistik iqtisodiyligini
baholash, shuningdek, ularning global standartlashtirishdagi rolini aniqlashdir.
Metodologik jihatdan korpus lingvistikasi tamoyillari asosida tibbiy maqolalar, klinik
protokollar va farmatsevtika hujjatlaridan tuzilgan maxsus korpusga kvantitativ-
kvalitativ tahlil qo‘llanilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, Lotin morfosintaksisi
nafaqat tarixiy meros, balki sog‘liqni saqlash sohasidagi aniq, qisqa va xalqaro
tushunarli tilni shakllantirishning muhim vositasidir. Ushbu barqarorlik yangi
terminologik neologizmlarni yaratishda ham samarali model vazifasini o‘taydi.
References
Adabiyotlar Ro‘yxati
1. Crystal, D. (2008). A Dictionary of Linguistics and Phonetics (6th ed.). Blackwell
Publishing. (s. 145, 152).
2. Fischbach, H. (1991). Translation and Medicine. American Translators Association
Scholarly Monograph Series, Vol. IV. John Benjamins Publishing. (s. 32-35).
3. Gordin, M. D. (2015). Scientific Babel: How Science Was Done Before and After
Global English. University of Chicago Press. (s. 112, 114).
4. Maier, C. (2018). The Morphology of Medical Language: A Corpus-Based
Study. Journal of Medical Linguistics, 12(3), 87-102. (s. 91, 94).
5. Pisanski, J., & Pisanski, T. (2020). Language Standards in the Digital Age: The
Case of Medical Terminology. Computer Speech & Language, 64, 75-85. (s. 78,
81).
6. Thomason, S. G., & Kaufman, T. (1988). Language Contact, Creolization, and
Genetic Linguistics. University of California Press. (s. 215).
7. Wulff, H. R. (2004). The Language of Medicine. Journal of the Royal Society of
Medicine, 97(4), 55-59. (s. 56).
