O‘SMIR O‘QUVCHILARNING INDIVIDUAL-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARINI EMPIRIK TADQIQ ETISHNING NAZARIY VA AMALIY JIHATLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: o‘smirlar, individual-psixologik xususiyatlar, shaxs tuzilmasi, temperament, hissiy barqarorlik, o‘zini baholash, ijtimoiy faollik.Abstract
Annotatsiya:Ushbu maqolada o‘smir yoshidagi o‘quvchilarning individual-
psixologik xususiyatlarini empirik tadqiq etishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil
qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi — o‘smir shaxsining individual farqlanish
omillarini aniqlash, ularning ijtimoiy-psixologik moslashuv darajasini baholash hamda
shaxs rivojiga ta’sir qiluvchi psixologik determinantlarni o‘rganishdir. Tadqiqot
doirasida shaxs tuzilmasi, temperament, hissiy barqarorlik, o‘zini baholash va ijtimoiy
faollik kabi psixologik ko‘rsatkichlar psixodiagnostik metodlar asosida tizimli tarzda
tahlil qilindi. Empirik natijalar o‘smirlar orasida sezilarli individual farqlar
mavjudligini ko‘rsatdi va ularni ijtimoiy faol, hissiy jihatdan barqaror hamda
introspektiv tipdagi guruhlarga ajratish imkonini berdi. Shu bilan birga, ayrim
respondentlarda emotsional beqarorlik va past o‘zini baholash kabi xususiyatlar
aniqlanib, bu omillar ta’lim jarayonida psixologik qiyinchiliklar yuzaga keltirishi
mumkinligi qayd etildi. Tadqiqot natijalari o‘smir shaxsining psixologik rivojlanishini
chuqurroq tushunishga yordam beradi va individual yondashuv asosida pedagogik
hamda psixokorreksion ishlarni takomillashtirish uchun ilmiy-amaliy zamin yaratadi,
shuningdek, yoshlarning shaxsiy xususiyatlarini o‘rganish va ularni rivojlantirish
bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqishda muhim manba sifatida xizmat qiladi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Adler, A. (1927). Understanding human nature. New York: Greenberg.
2. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological
processes. Cambridge, MA: Harvard University Press.
3. Nikiforov, V. D., & Strelau, J. (2000). Temperament and educational achievement
in adolescents. Warsaw: PWN.
4. Rosenberg, M. (1965). Society and the adolescent self-image. Princeton, NJ:
Princeton University Press.
5. Buss, A. H., & Plomin, R. (1984). Temperament: Early developing personality
traits. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
6. Cattell, R. B., Eber, H. W., & Tatsuoka, M. M. (1970). Handbook for the Sixteen
Personality Factor Questionnaire (16PF). Champaign, IL: Institute for Personality
and Ability Testing.
