MAVSUMIY–MEHNAT FOLKLORI TUSHUNCHASI VA UNING XALQ OG‘ZAKI IJODIDAGI O‘RNI

Authors

  • Ostonaqulov Oybek Nur o‘g‘li Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: mavsumiy folklor, mehnat qo‘shiqlari, marosim folklori, xalq og‘zaki ijodi, etnomusiqashunoslik, nomoddiy madaniy meros.

Abstract

Mavsumiy–mehnat folklori og‘zaki xalq ijodining eng qadimiy va funksional 
jihatdan muhim qatlamlaridan biri bo‘lib, inson mehnati, tabiat tsikllari va marosimiy 
madaniyat  o‘rtasidagi  uzviy  bog‘liqlikni  aks  ettiradi.  Ushbu  maqolada  mavsumiy–
mehnat  folklori  tushunchasining  nazariy  asoslari  ochib  beriladi,  uning  tuzilaviy  va 
funksional xususiyatlari tahlil qilinadi hamda o‘zbek folklori materiallari asosida xalq 
og‘zaki  ijodidagi  o‘rni  yoritiladi.  Tadqiqot  metodologiyasi  sifatida  qiyosiy  tahlil, 
tarixiy-madaniy yondashuv va tavsifiy tahlil usullari qo‘llanildi. Natijalar mavsumiy–
mehnat  folklori  ritmik,  marosimiy,  ijtimoiy-integrativ  va  tarbiyaviy  funksiyalarni 
bajarishini,  shuningdek,  madaniy  xotiraning  uzviyligini  ta’minlashda  muhim  vosita 
ekanini ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari folklorshunoslik, etnomusiqashunoslik hamda 
musiqa ta’limi sohalari uchun amaliy ahamiyatga ega. 

References

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

1. Azizov O. G. A. O‘zbek folklorining xalq hayotida tutgan o‘rni. – Toshkent :

Fan, 2023. – 186 b.

2. Esanov A. O‘zbek bolalar mavsumiy marosim folklori. – Toshkent :

Akademnashr, 2023. – 154 b.

3. Murodova M. Folklor va etnografiya : o‘quv qo‘llanma. – Toshkent :

O‘qituvchi, 2019. – 212 b.

4. Abduvasitovna K. G. Genre characteristics of Uyghur folk ritual music //

Journal of Central Asian Cultural Studies. – 2023. – Vol. 5, № 2. – B. 45–58.

5. Ambrazevičius R. Migration of song genres: Two typical Lithuanian cases //

Musicology Today. – 2021. – Vol. 14, № 1. – B. 77–92.

6. Hykolli A. Importance of oral ritual calendric poetry // Journal of Folklore

Studies. – 2020. – Vol. 12, № 3. – B. 101–115.

7. San’at jurnali. Surxon vohasi ritual qo‘shiqlari // San’at. – 2021. – № 4. – B.

33–40.

8. English Folk Dance and Song Society (EFDSS). Types of folk song: Work,

ritual and calendar songs. – London, 2022. – URL: https://efdss.org (murojaat

sanasi: 10.01.2026).

9. ICH Uzbekistan. Ritual songs as intangible cultural heritage [Elektron resurs].

– 2022. – URL: https://ich.uz (murojaat sanasi: 10.01.2026).

10. Uzbek folk and labor songs : elektron ma’lumotlar to‘plami. – Zenodo, 2020.

– URL: https://zenodo.org (murojaat sanasi: 11.01.2026).

11. ZiyoNet axborot-ta’lim portali. Mavsumiy mehnat qo‘shiqlari bo‘yicha ilmiy

materiallar [Elektron resurs]. – 2021. – URL: https://ziyonet.uz (murojaat sanasi:

11.01.2026).

12. Calendar songs in folk tradition // ResearchGate [Elektron resurs]. – 2019. –

URL: https://www.researchgate.net (murojaat sanasi: 12.01.2026).

13. Calendric ritual folklore studies // DergiPark [Elektron resurs]. – 2020. –

URL: https://dergipark.org.tr (murojaat sanasi: 12.01.2026).

14. Children and work songs in folk tradition // International Journal of Folklore.

– 2021. – Vol. 8, № 2. – B. 59–70.

15. O‘zbek folklori bo‘yicha ilmiy maqolalar to‘plami [Elektron resurs]. –

Inlibrary.uz, 2022. – URL: https://inlibrary.uz (murojaat sanasi: 13.01.2026).

Published

2026-01-19

How to Cite

Ostonaqulov Oybek Nur o‘g‘li. (2026). MAVSUMIY–MEHNAT FOLKLORI TUSHUNCHASI VA UNING XALQ OG‘ZAKI IJODIDAGI O‘RNI . Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 61(2), 246-249. https://journalss.org/index.php/tal/article/view/15595