BEPUSHTLIK VA ZAMONAVIY TURMUSH TARZI: ETIOLOGIK OMILLAR VA PROFILAKTIKA

Abstract

Annotatsiya:Zamonaviy  turmush  tarzi  omillari,  jumladan,  chekish,  spirtli 
ichimliklarni  haddan  tashqari  iste'mol  qilish,  semizlik,  noto'g'ri  ovqatlanish, 
harakatsizlik va stress, bepushtlikning asosiy etiologik sabablari hisoblanadi. Ushbu 
maqola ushbu omillarning erkak va ayollar reproduktiv salomatligiga ta'sirini ilmiy 
tadqiqotlar asosida ko'rib chiqadi. Profilaktika choralari sifatida sog'lom ovqatlanish, 
muntazam  jismoniy  faollik,  zararli  odatlardan  voz  kechish  va  stressni  boshqarish 
tavsiya  etiladi.  Tadqiqotlar  shuni  ko'rsatadiki,  turmush  tarzini  o'zgartirish  orqali 
bepushtlik  xavfini  30-50%  ga  kamaytirish  mumkin.  Ushbu  ish  global  statistika  va 
so'nggi meta-tahlillarga asoslangan. 
Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti (JSST) ma'lumotlariga ko'ra, 2025 yil holatiga 
ko'ra, reproduktiv yoshdagi har oltita odamdan biri (taxminan 17.5%) hayoti davomida 
bepushtlikdan  aziyat  chekadi.  Bu  ko'rsatkich  yuqori,  o'rta  va  past  daromadli 
mamlakatlarda deyarli bir xil bo'lib, global sog'liq muammosi ekanligini tasdiqlaydi. 
Bepushtlikning  30–50%  holatlari  modifikatsiya  qilinadigan  (o'zgartirish  mumkin 
bo'lgan) turmush tarzi omillariga bog'liq bo'lib, ular orasida chekish, spirt, semizlik va 
harakatsizlik eng muhimlari hisoblanadi.