ENERGETIKA SOHASIDAGI KORXONALARNI SOLIQQA TORTISHDAGI MUAMMOLAR
Abstract
Bugungi globallashuv sharoitida energetika sohasi har qanday davlat
iqtisodiyotining asosiy tayanch tarmoqlaridan biri hisoblanadi. Elektr energiyasi, tabiiy
gaz, neft va boshqa energiya resurslari sanoat ishlab chiqarishi, transport tizimi, qishloq
xo‘jaligi hamda aholining kundalik ehtiyojlarini ta’minlashda muhim ahamiyat kasb
etadi. O‘zbekiston Respublikasida ham energetika sohasi strategik ahamiyatga ega
bo‘lib, uning barqaror va samarali faoliyati mamlakat iqtisodiy xavfsizligi hamda
ijtimoiy barqarorlikni ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi. Shu bois energetika
sohasidagi korxonalar faoliyatini, jumladan ularni soliqqa tortish masalalarini
takomillashtirish dolzarb vazifalardan biri bo‘lib qolmoqda.
Energetika sohasidagi korxonalar davlat byudjeti daromadlarining muhim
manbalaridan biri hisoblanadi. Ushbu korxonalar orqali foyda solig‘i, qo‘shilgan
qiymat solig‘i, mol-mulk solig‘i, yer solig‘i, aksiz solig‘i va tabiiy resurslardan
foydalanganlik uchun to‘lovlar undiriladi. Mazkur soliqlar davlat moliyasini
shakllantirishda muhim ahamiyatga ega bo‘lsa-da, ularning yuqori darajada bo‘lishi
energetika korxonalarining moliyaviy barqarorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Ayniqsa, energetika sohasi yuqori kapital talab qiluvchi, uzoq muddatli
investitsiyalarga asoslangan tarmoq bo‘lgani sababli soliq yukining og‘irligi ushbu
sohaning rivojlanish sur’atlarini sekinlashtirishi ehtimoldan xoli emas.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Bobomurotova M. P. O‘zbekiston va MDH mamlakatlari soliq tizimining qiyosiy
tahlili // Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot. – 2025. – № 3.
2. Ergasheva D. Soliq siyosatining o‘ziga xos xususiyatlari va asosiy yo‘nalishlari //
JISN Journal. – 2025. – № 1.
3. Gunkel P. A., Kachirayil F., Bergaentzlé C.-M., McKenna R., Keles D., Jacobsen
H. K. Uniform taxation of electricity: incentives for flexibility and cost
redistribution among household categories // Energy Economics. – 2023. – Vol.
127. – Art. 107024.
4. O‘zbekiston Respublikasi byudjet-soliq siyosati va soliq yukini optimallashtirish
masalalari // TAD – Tadqiqotlar jurnali. – 2025. – T. 76. – № 4. – B. 361–367.
5. Turopova N. Soliq siyosati va uning iqtisodiy o‘sishga ta’siri // Universal Scientific
Research Journal. – 2024. – № 2.
