REAL VAQTLI MOLIYAVIY TIZIMLARNI IQTISODIY-TEXNOLOGIK BAHOLASH USULLARI

Authors

  • RAXMATXO‘JAYEV RASHIDXON RIXSITILLA O‘G‘LI Author

Keywords:

Kalit so‘zlar.Real vaqt moliyaviy tizimlari, iqtisodiy baholash, texnologik baholash, AI, mashinani o‘rganish, kiberxavfsizlik, barqarorlik.

Abstract

 Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  real  vaqt  moliyaviy  tizimlarini  iqtisodiy  va 
texnologik baholash masalalari yoritilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, real 
vaqt monitoring tizimlari moliyaviy barqarorlikni oshirish, firibgarlikni kamaytirish va 
qaror  qabul  qilish  jarayonini  optimallashtirishda  muhim  ahamiyatga  ega.  AI  va 
mashinani  o‘rganish  texnologiyalaridan  foydalanish  orqali  noodatiy  naqshlarni 
aniqlash va xavflarni erta bosqichda bartaraf etish imkoniyati yaratiladi. Shuningdek, 
tahlillar  real  vaqt  infratuzilmalarining  iqtisodiy  samaradorligi  ularning  texnologik 
kengayish  qobiliyatiga  bevosita  bog‘liq  ekanligini  ko‘rsatadi.  Shu  bilan  birga, 
kiberxavfsizlik xavflari va regulyator talablarga rioya qilishdagi murakkabliklar ushbu 
tizimlarni  barqaror  joriy  etishda  dolzarb  muammo  sifatida  qayd  etiladi.  Umuman 
olganda,  real  vaqt  moliyaviy  tizimlari  shunchaki  tezkor  tranzaksiyalarni  amalga 
oshiruvchi  vosita  emas,  balki  moliyaviy  institutlar  uchun  strategik  raqamli  aktiv 
sifatida namoyon bo‘ladi. 

References

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

1. Arner, D. W., Barberis, J., & Buckley, R. P. (2017). FinTech and RegTech in a

Nutshell, and the Future in a Sandbox. Research Foundation Briefs, CFA Institute.

2. Gomber, P., Koch, J. A., & Siering, M. (2017). Digital Finance and FinTech:

Current Research and Future Research Directions. Journal of Business

Economics, 87(5), 537–580.

3. Kauffman, R. J., & Li, T. (2020). Technology, Economics, and Regulation of Real-

Time Payments and Settlement. Electronic Markets, 30(4), 685–699.

4. Narayan, P. K., Phan, D. H. B., & Liu, G. (2021). COVID-19 Pandemic and

Economic Impacts on Digital Finance. Finance Research Letters, 38, 101522.

5. Ozili, P. K. (2022). Digital Finance, Financial Inclusion, and the Sustainable

Development Goals. Bingley: Emerald Publishing.

6. Schueffel, P. (2017). Taming the Beast: A Scientific Definition of Fintech. Journal

of Innovation Management, 4(4), 32–54.

7. World Bank. (2020). The Global Fintech Report: Technology, Regulation, and

Financial Inclusion. Washington, DC: World Bank Publications.

8. Zetzsche, D. A., Buckley, R. P., Arner, D. W., & Barberis, J. (2020). Fintech for

Financial Inclusion: Development Boom or Regulatory Nightmare? European

Banking Institute Working Paper Series.

9. Basel Committee on Banking Supervision (2021). Sound Practices: Implications

of Fintech Developments for Banks and Bank Supervisors. Bank for International

Settlements.

10. International Monetary Fund (IMF). (2022). Fintech and the Future of Finance.

IMF Policy Papers.

Published

2026-02-13

How to Cite

RAXMATXO‘JAYEV RASHIDXON RIXSITILLA O‘G‘LI. (2026). REAL VAQTLI MOLIYAVIY TIZIMLARNI IQTISODIY-TEXNOLOGIK BAHOLASH USULLARI . Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 63(1), 128-136. https://journalss.org/index.php/tal/article/view/18790