REAL VAQTLI MOLIYAVIY TIZIMLARNI IQTISODIY-TEXNOLOGIK BAHOLASH USULLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar.Real vaqt moliyaviy tizimlari, iqtisodiy baholash, texnologik baholash, AI, mashinani o‘rganish, kiberxavfsizlik, barqarorlik.Abstract
Annotatsiya: Ushbu maqolada real vaqt moliyaviy tizimlarini iqtisodiy va
texnologik baholash masalalari yoritilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, real
vaqt monitoring tizimlari moliyaviy barqarorlikni oshirish, firibgarlikni kamaytirish va
qaror qabul qilish jarayonini optimallashtirishda muhim ahamiyatga ega. AI va
mashinani o‘rganish texnologiyalaridan foydalanish orqali noodatiy naqshlarni
aniqlash va xavflarni erta bosqichda bartaraf etish imkoniyati yaratiladi. Shuningdek,
tahlillar real vaqt infratuzilmalarining iqtisodiy samaradorligi ularning texnologik
kengayish qobiliyatiga bevosita bog‘liq ekanligini ko‘rsatadi. Shu bilan birga,
kiberxavfsizlik xavflari va regulyator talablarga rioya qilishdagi murakkabliklar ushbu
tizimlarni barqaror joriy etishda dolzarb muammo sifatida qayd etiladi. Umuman
olganda, real vaqt moliyaviy tizimlari shunchaki tezkor tranzaksiyalarni amalga
oshiruvchi vosita emas, balki moliyaviy institutlar uchun strategik raqamli aktiv
sifatida namoyon bo‘ladi.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Arner, D. W., Barberis, J., & Buckley, R. P. (2017). FinTech and RegTech in a
Nutshell, and the Future in a Sandbox. Research Foundation Briefs, CFA Institute.
2. Gomber, P., Koch, J. A., & Siering, M. (2017). Digital Finance and FinTech:
Current Research and Future Research Directions. Journal of Business
Economics, 87(5), 537–580.
3. Kauffman, R. J., & Li, T. (2020). Technology, Economics, and Regulation of Real-
Time Payments and Settlement. Electronic Markets, 30(4), 685–699.
4. Narayan, P. K., Phan, D. H. B., & Liu, G. (2021). COVID-19 Pandemic and
Economic Impacts on Digital Finance. Finance Research Letters, 38, 101522.
5. Ozili, P. K. (2022). Digital Finance, Financial Inclusion, and the Sustainable
Development Goals. Bingley: Emerald Publishing.
6. Schueffel, P. (2017). Taming the Beast: A Scientific Definition of Fintech. Journal
of Innovation Management, 4(4), 32–54.
7. World Bank. (2020). The Global Fintech Report: Technology, Regulation, and
Financial Inclusion. Washington, DC: World Bank Publications.
8. Zetzsche, D. A., Buckley, R. P., Arner, D. W., & Barberis, J. (2020). Fintech for
Financial Inclusion: Development Boom or Regulatory Nightmare? European
Banking Institute Working Paper Series.
9. Basel Committee on Banking Supervision (2021). Sound Practices: Implications
of Fintech Developments for Banks and Bank Supervisors. Bank for International
Settlements.
10. International Monetary Fund (IMF). (2022). Fintech and the Future of Finance.
IMF Policy Papers.