KOMPLEKS BIRIKMALARNING KATALITIK XOSSALARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: kompleks birikmalar, kataliz, o‘tish metallari, ligandlar, gomogen kataliz, geterogen kataliz.Abstract
Annotatsiya. Ushbu maqolada kompleks birikmalarning katalitik xossalari,
ularning tuzilishi va faol markazlari o‘rtasidagi bog‘liqlik hamda zamonaviy katalitik
jarayonlardagi ahamiyati yoritilgan. O‘tish metall komplekslarining elektron tuzilishi,
koordinatsion muhit va ligand tabiatining katalitik faollikka ta’siri tahlil qilinadi.
Shuningdek, gomogen va geterogen katalizda kompleks birikmalarning tutgan o‘rni,
ularning sanoat va ekologik jarayonlarda qo‘llanilishi ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotlarda
oksidlanish–qaytarilish reaksiyalari, gidrogenlash, karbonillash va polimerlash
jarayonlarida kompleks katalizatorlarning samaradorligi baholanadi. Olingan natijalar
kompleks birikmalar asosida yuqori faollik va selektivlikka ega yangi katalizatorlar
yaratish istiqbollarini ko‘rsatadi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Crabtree R.H. The Organometallic Chemistry of the Transition Metals. 6th edition.
Wiley, 2014.
2. Shomurotova Shirin Xajiyevna, Mirxaitov Behruz G’ayrat o‘g‘li. Kompleks
birikmalarning tuzilishi va ta”limdagi ahamiyati. American scientific conference,
2025 september, 288-291. https://intconf.online/
3. Shomurotova Sh.X. “Kompleks birikmalarning izomeriyasi” mavzusini о‘qitish
4. jarayonida talabalar bilimini rivojlantirish usullari. //Pedagogika jurnali. 2019yil.
№ 6-sonli, -b. 86-91.
5. Shomurotova Sh.X., Saidov U.O. Kompleks birikmalar kimyosi fanini o’qitishda
talabalarda amaliy ko’nikmalarni shakllantrish. Pedagogical sciences and teaching
methods: a collection scientific works of the International scientific conference (12-
13 June, 2021) - Copenhagen: "Science Edition", 2021, pp.-20-22.
6. Shomurotova Sh.X., Sharibov I.I. Mis guruhchasi elementlari va uning
birikmalariga oid tajribalarni o’qitish metodikasini takomillashtirish.
/(Международный научно-образовательный электронный журнал
«Oбразование и наука в XXI веке». Выпуск №24 (том 6) (mart, 2022, c. -826-
829).
