BOSHLANG‘ICH SINF ONA TILI VA O‘QISH DARSLARIDA O‘QUVCHILARNING LUG‘AT BOYLIGINI OSHIRISH STRATEGIYALARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: boshlang‘ich sinf, ona tili, lug‘at boyligi, leksikologiya, so‘z boyligini rivojlantirish, nutq qobiliyati, terminologik so‘zlar, ma’nodosh va antonim so‘zlar, lug‘at ishlari, integratsiyalashgan ta’lim, o‘qituvchining metodikasiAbstract
Maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining ona tilini o‘rganish jarayonida
lug‘at boyligini rivojlantirishning ahamiyati va metodik asoslari tahlil qilinadi. Lug‘at
ustida ishlash o‘quvchilarning nutqini boyitish, fikrlash qobiliyatini oshirish hamda
so‘zlarni to‘g‘ri va o‘rinli qo‘llash malakasini shakllantirishga xizmat qiladi.
Boshlang‘ich sinfda lug‘at ishlari avval og‘zaki, keyinchalik yozma mashqlar orqali
amalga oshiriladi, bu esa o‘quvchilarga so‘zlarning ma’nosini tushunish, ma’nodosh
va antonim so‘zlarni aniqlash hamda yangi so‘zlarni kontekstda qo‘llash imkonini
yaratadi. Shu bilan birga, fanlarning atamalari va terminologik so‘zlarni tushuntirish
o‘quvchilarga predmet va tushunchalarni kengroq anglashda yordam beradi. Maqolada
lug‘atni boyitish strategiyalari, nutqiy vaziyatlardan foydalangan holda yangi so‘zlarni
o‘rgatish, shuningdek o‘qituvchining yuksak mahorati va samarali o‘quv vositalaridan
foydalanish zaruriyati ta’kidlangan. Ona tili va o‘qish savodxonligi fani nafaqat
lingvistik bilimlarni, balki boshqa fanlarga oid bilimlarni integratsiyalashgan tarzda
yetkazadi. Bu esa o‘quvchilarning mustaqil fikrlash, kreativ yondoshuv va amaliy
malakasini rivojlantirishga, so‘z boyligini va lug‘at tarkibini kengaytirishga xizmat
qiladi. Natijada, lug‘at boyligi va nutqiy qobiliyatlar o‘zaro uyg‘unlashib,
o‘quvchilarning ona tilidagi bilimini mustahkamlash va DTS talablariga javob
beradigan darajada shakllanishini ta’minlaydi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
1. 2025 yil 28» aprel № PF-73 Pedagog kadrlar tayyorlash tizimini yanada
takomillashtirish chora-tadbirlari toʼgʼrisida
2. UMUMIY O‘RTA TA’LIMNING DAVLAT TA’LIM STANDARTI VA O‘QUV
DASTURI BOSHLANGICH TA`LIM ONA TILI, O`QISH, MATEMATIKA,
TABIIYOT, (1-4-SINF). TOSHKENT-2017. 249 b.
3. Parpiyev Odil Olimovich. ONA TILI DARSLARIDA O‘QUVCHILARNING
LUG‘AVIY KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISH USULLARI. Namangan
davlat instituti .“Ta'lim va taraqqiyot” ilmiy-uslubiy jurnali. 2025-yil 1-son. B. 183.
4. Ergasheva T.Sh. BuxDPI. BOSHLANG‘ICH SINF ONA TILI TA’LIMIDA
O‘QUV LUG‘ATLARINING MAZMUNI VA AHAMIYATI. Ta’lim va
innovatsion tadqiqotlar (2024 йил № 6) B. 308.
5. Ergasheva T.Sh. BuxDPI. BOSHLANG‘ICH SINF ONA TILI TA’LIMIDA
O‘QUV LUG‘ATLARINING MAZMUNI VA AHAMIYATI. Ta’lim va
innovatsion tadqiqotlar (2024 йил № 6) B. 309.
6. Abdullaev S. 4-SINF ONA TILI DARSLARIDA MA‟NODOSH VA ZID
MA’NOLI SO‘ZLAR USTIDA ISHLASH. Termiz – 2013. I.2.
7. Athamboyevna, V. N. (2025, December). ONA TILI TA’LIMIDA FANLARARO
INTEGRATSIYA ORQALI O ‘QUVCHILARNI DIZAYN FIKRLASHGA O
‘RGATISH. In Partner conferences of the International Scientific Journal
Research Focus (Vol. 1, No. 1, pp. 126-130).
8. Embergenova Altinay Jumabekovna. O‘QUVCHILARNING SO‘Z BOYLIGINI
RIVOJLANTIRISHDA LUG‘ATLARDAN VA QISQA HIKOYALARDAN
FOYDALANISH TEXNOLOGIYASI. Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences. October, 2023. B. 27.
9. Aziza Hatamjon qizi Jonibekova, Saodat Ulug`bek qizi Xaitmamatova.
BOSHLANG`ICH SINF O`QUVCHILARINING MA`NODOSH VA ZID
MA`NOLI SO`ZLAR YORDAMIDA OG`ZAKI NUTQINI O`STIRISHDA
INTERFAOL METODLARNING AHAMIYATI. May, 2022. Multidisciplinary
Scientific Journal. B. 451.
10. Tuzikenova Juldizay Amantaevna. BOSHLANG‘ICH SINF
O‘QUVCHILARINING SO‘Z BOYLIGINI OSHIRISHNING AHAMIYATI.
ISSN 2181-1717 (E) Образование и инновационные исследования (2023 год
№5). B. 250.
