O‘ZBEK VA NEMIS TILLARIDA KELISHIK TIZIMLARINING QIYOSIY TAHLILI

Authors

  • Xatamqulova Shoxista Author
  • Botiraliyeva Shaxnoza Author

Abstract

Annotatsiya 
Ushbu maqolada o‘zbek va nemis tillarida kelishik kategoriyasining grammatik 
tuzilishi va funksional vazifalari qiyosiy tahlil qilinadi. O‘zbek tilida kelishiklar otlarga 
qo‘shimchalar  orqali  ifodalanadi,  nemis  tilida  esa  artikl  va  ot  shakllari  orqali 
belgilanadi.  Nominativ,  akkusativ,  dativ  va  genitiv  kelishiklarining  har  ikki  tildagi 
sintaktik roli va subyekt-obyekt munosabatlarini aniqlashdagi vazifasi tahlil qilinadi. 
Tadqiqot  natijalari  shuni  ko‘rsatadiki,  ifodalash  mexanizmi  farq  qilsa-da, 
kelishiklarning  asosiy  kommunikativ  vazifasi  —  sintaktik  munosabatlarni 
aniqlashtirish  —  umumiydir.  Maqola  natijalari  nemis  tilini  o‘zbek  tilida 
so‘zlashuvchilar  uchun  o‘rganishda  va  qiyosiy  tilshunoslik  tadqiqotlarida  amaliy 
ahamiyatga ega. 

References

Foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati

1. Helbig, G., & Buscha, J. Deutsche Grammatik. Leipzig: Langenscheidt.

2. Dudenredaktion. Duden – Die Grammatik. Mannheim: Dudenverlag.

3. Comrie, B. Language Universals and Linguistic Typology. Oxford: Blackwell.

4. Abdurahmonov, G‘., & Hojiyev, A. Hozirgi o‘zbek adabiy tili grammatikasi.

Toshkent.

5. Yusupov, O. Qiyosiy tilshunoslik asoslari. Toshkent: Fan.

6. Haspelmath, M. Understanding Morphology. London: Arnold.

7. Payne, T. E. Describing Morphosyntax: A Guide for Field Linguists. Cambridge:

CUP.

8. Croft, W. Typology and Universals. Cambridge: CUP.

9. Bickel, B., & Nichols, J. Inflectional Morphology.Cambridge: CUP.

10. Langacker, R. W. Foundations of Cognitive Grammar. Stanford: Stanford

University Press.

Published

2026-03-04

How to Cite

Xatamqulova Shoxista, & Botiraliyeva Shaxnoza. (2026). O‘ZBEK VA NEMIS TILLARIDA KELISHIK TIZIMLARINING QIYOSIY TAHLILI . Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 64(1), 260-265. https://journalss.org/index.php/tal/article/view/20761