MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA UMUMIY NUTQ RIVOJLANMAGANLIGI (ONR)NI KORREKSIYA QILISH USULLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: umumiy nutq rivojlanmaganligi, ONR, logopediya, korreksiya, fonematik eshituv, artikulyatsion gimnastika, leksik-grammatik rivojlanish, bog‘lanishli nutq, maktabgacha ta’lim, nutq buzilishlari.Abstract
Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda umumiy nutq
rivojlanmaganligi (ONR) tushunchasi, uning kelib chiqish sabablari hamda korreksion-
pedagogik ishlarni tashkil etish usullari tahlil qilinadi. ONR holatida bolalarda lug‘at
boyligining kamligi, grammatik tuzilmaning shakllanmaganligi, tovush talaffuzidagi
nuqsonlar va bog‘lanishli nutqning yetarli darajada rivojlanmaganligi kuzatiladi.
Maqolada ONRni aniqlash mezonlari, bosqichma-bosqich logopedik ishlar,
artikulyatsion gimnastika, fonematik eshituvni rivojlantirish mashqlari, leksik-
grammatik ko‘nikmalarni shakllantirish hamda ota-onalar bilan hamkorlik asosidagi
yondashuvlar yoritilgan. Shuningdek, korreksiya jarayonida individual va differensial
yondashuvning ahamiyati ham asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari ONRni erta
aniqlash va tizimli logopedik yordam ko‘rsatish bolalarning nutqiy va ijtimoiy
rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishini ko‘rsatadi.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1. Alimova, G. – Maktabgacha yoshdagi bolalarning nutqini rivojlantirish
metodikasi, Toshkent, 2017.
2. Xasanov, D. – Logopedik mashg‘ulotlar va umumiy nutq rivojlanmaganlikni
korreksiya qilish usullari, Toshkent, 2019.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ-3692 – Maktabgacha ta’lim tizimini
rivojlantirish va bolalarning individual rivojlanishini qo‘llab-quvvatlash
chora-tadbirlari, Toshkent, 2018.
4. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 450-sonli qarori –
Maktabgacha ta’lim muassasalarida logopedik xizmatni tashkil etish tartibi,
Toshkent, 2019.
