IQLIM O‘ZGARISHI SHAROITIDA GIPSLI TUPROQLARNING MORFOGENETIK XUSUSIYATLARI VA TRANSFORMATSIYA JARAYONLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: gipsli tuproqlar, morfogenez, iqlim o‘zgarishi, arid hududlar, tuproq degradatsiyasi, gips.Abstract
Annotatsiya. Iqlim o‘zgarishi global miqyosda tuproq resurslarining
shakllanishi, rivojlanishi va degradatsiya jarayonlariga sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda.
Ayniqsa, qurg‘oqchil va yarim qurg‘oqchil hududlarda keng tarqalgan gipsli tuproqlar
(gypsiferous soils) iqlim omillariga nisbatan juda sezgir hisoblanadi. Ushbu tadqiqotda
gipsli tuproqlarning morfogenetik xususiyatlari, ularning profil tuzilishi, mineral
tarkibi hamda iqlim o‘zgarishi ta’sirida kechadigan transformatsiya jarayonlari ilmiy
jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari gipsli tuproqlarning genetik rivojlanishida
harorat, yog‘in miqdori, bug‘lanish jarayoni va gidrologik sharoitlarning muhim rol
o‘ynashini ko‘rsatadi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
1. Atoev B., Kaypnazorov J., Egamberdieva M., Makhammadiev S., Karimov M.,
Makhkamova D. Technology of nutriating winter wheat varieties in variety-soil-
fertilizer system. E3S Web of Conferences 244, 02040 (2021).
Yu., Мatkarimov T. R. Evolution, Transformation And Biological Activity Of
Degraded Soils. International Journal of Advanced Science and Technology Vol. 28,
No. 14, (2019). -P. 88-99.
3. Gulchekhra Nabiyeva, Dilafruz Makhkamova, Yunus Kenjaev. Microbiological
activity of soils with difficult ecological conditions. E3S Web of Conferences 497,
03003 (2024) https://doi.org/10.1051/e3sconf/202449703003.
4. Makhkamova D., Gafurova L., Nabieva G., Makhammadiev S., Kasimov U., Juliev
M. Integral indicators of the ecological and biological state of soils in Jizzakh
steppe, Uzbekistan. sustainable management of Earth resources and Biodiversity
IOP Conf. Series: Earth and Environmental Science, IOP Publishing, 1068, 012019
(2022) doi:10.1088/1755-1315/1068/1/012019.
5. Makhkamova D., Gafurova L., Seasonal dynamics of the amount of ammonifying
bacteria in the soils of Djizzak steppe. Austrian Journal of Technical and Natural
Sciences, 2017.№11-12.- P.3-8.
6. Makhkamova D.Yu. Actinomycetes in gypsum-bearing soils of the Jizzakh steppe.
- LOMONOSOV-2017.-P.33-34.
7. Management of Gypsiferous Soils. FAO Soils Bulletin No. 62. Rome: FAO, 1990.
- 147 p.
8. Maxkamova D. Seasonal variation of ammonifier bacteria in heavy meliorated
soils. International scientific and technical journal. Innovation technical and
technology.2021.- P. 2181-1067.
9. Абдурашидов М.Ё., Махкамова Д.Ю. Геологическое строение,
геоморфология Голодностепской равнины. Образование наука и
инновационные идеи в мире. международный научный электронный журнал
ЯНВАРЬ - 2023 год ЧАСТЬ – 5. Выпуск журнала № 12. –C.141-143.
10. Гафурова Л., Каримов А., Аблақулов М. Актиномицеты в засоленных
орошаемых сероземно-луговых почвах Сырдарьинского вилоята (ф.х Галаба
Баяутского тумана). Аграрная наука-сельскому хозяйству. XI Международная
научно-практическая конференция. Сборник статей, Книга 2, Барнаул, 2016. -
С.66-68.