ERIX MARIYA REMARKNING "G‘ARBIY FRONTDA O‘ZGARISH YO‘Q" ASARIDA HAYOT HAQIQATINING AKS ETTIRILISHI
Abstract
Jahon adabiyotida urush va unda sodir bo`lgan voqealar aks ettirilgan asarlar
anchagina. Atoqli nemis yozuvchisi Erix Mariya Remarkning "G‘arbiy frontda
o‘zgarish yo‘q" (Im Westen nichts Neues) romani ham aynan ana shu mavzu qalamga
olingan asarlardan biridir. “Bu kitob aybnoma ham, afvnoma ham emas. Bu shunchaki
urush dastidan juvonmarg bo‘lgan avlod haqidagi, garchi zambarak o‘qidan omon
qolsa-da, shu urushning qurboniga aylanganlar to‘g‘risidagi ko‘ngil izhoridir”, - deydi
muallif asar epigrafida . Darhaqiqat, bu roman urushning haqiqiy qiyofasini ochib
bergan eng kuchli asarlardan biri hisoblanadi.Asarning badiiy kuchi uning bo‘yoqlarni
bo‘rttirmasdan, bor haqiqatni "sovuq" va “shafqatsiz” tarzda tasvirlashidadir.
Mazkur asarda birinchi jahon urushi o‘z domiga tortgan o‘spirinlar obrazi orqali
urush dahshatlarini boshidan kechirgan, ruhan ezilgan, jamiyatdan begonalashgan va
bolalik orzu-umidlari chilparchin bo‘lgan butun bir avlodning ayanchli qismati
mahorat bilan aks ettirilgan. Remark asarda shunchaki urushni emas, balki ma’naviy
sinishni tasvirlaydi. Badiiy tasvirda bosh qahramon Paul Boymer va uning do‘stlari
timsolida urushga maktab partasidan kelgan, hali hayotni ko‘rmay turib o‘limni
ko‘rgan yoshlarning ruhiyati ochib beriladi. Asarda muallif qahramonlarning urushdan
oldingi orzu-havaslari va urushdagi qat’iyatli, ammo hissiz holatini qarama-qarshi
qo‘yadi (antiteza).Bu esa o`z navbatida asar o`qimishliligini oshiradi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati (Namuna)
1. Erix Mariya Remark. "G‘arbiy frontda o‘zgarish yo‘q" (o‘zbek tilidagi nashrlari,
masalan, G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi).
2. B.M. Egamberdiyev. "XX asr chet el adabiyoti" (Oliy o‘quv yurtlari uchun
darslik).
3. N. Komilov. "Tafakkur karvonlari" (G‘arb va Sharq adabiy aloqalari haqida).
4. V.V. Nabokov. "Ma’ruzalar: Chet el adabiyoti bo‘yicha" (Remark ijodi haqidagi
tanqidiy qarashlar uchun).
