PARRANDALARDA KOLIBAKTERIOZ KASALLIGINING ETIOLOGIYASI, EPIZOOTOLOGIYASI VA ZAMONAVIY NAZORAT USULLARI
Keywords:
KALIT SO‘ZLAR (KEYWORDS): kolibakterioz, parrandalar, Escherichia coli, APEC, epizootologiya, bakterial infeksiya, diagnostika, bioxavfsizlik, antibiotik rezistentligi, veterinariyaAbstract
ANNOTATSIYA (ANNOTATION): Mazkur maqolada parrandalarda keng
tarqalgan bakterial kasalliklardan biri — kolibakteriozning etiologiyasi, patogenezi,
epizootologiyasi hamda o‘rganilganlik darajasi tahlil qilingan. Tadqiqotda Escherichia
coli bakteriyasining biologik xususiyatlari, kasallikning tarqalish omillari va uning
parrandachilik mahsuldorligiga salbiy ta’siri yoritilgan. Shuningdek, xalqaro va
mahalliy ilmiy manbalar asosida kolibakteriozni tashxislash, profilaktika qilish va
nazorat etishning zamonaviy usullari, jumladan molekulyar diagnostika, bioxavfsizlik
choralarini kuchaytirish va antibiotiklarga chidamli shtammlarga qarshi kurash
masalalari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari parrandachilikda kasallikni samarali
boshqarish va oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Abdelhamid M.K. et al. (2024). Genomic insights into colisepticaemia progression
in layer chickens. Scientific Reports, 14(8): 8111.
2. Apostolakos I., Piccirillo A. (2021). Molecular characteristics of Avian Pathogenic
Escherichia coli (APEC). Frontiers in Veterinary Science, 8: 737720.
3. Kabir S.M.L. (2010). Avian colibacillosis: A review of epidemiology, pathogenesis,
diagnosis, control and public health concerns. Int. J. Environ. Res. Public Health,
7(3): 89–103.
4. Kromann S., Jensen H.E. (2022). In vivo models of E. coli infection in poultry. Acta
Vet Scand, 64: 33.
5. Raximov N.Sh., Mamatqulov O., Jo’rayev S. (2022). Parrandalarda kolibakterioz
kasalligi va uning oldini olish. Veterinariya jurnali, №4.
6. Smith H.W., Brooder L.E. (1953). Colibacillosis in poultry. Veterinary Record,
65(3): 293–300.
7. Tilli G. et al. (2024). Role of biosecurity in the prevention of colibacillosis in
poultry. Prev. Vet. Med., 231: 105932.
8. Shavkat, A., Radjapbay, J., & Umidbek, K. (2025). EPIZOOTIOLOGY OF
FASCIOLIASIS IN CATTLE IN UZBEKISTAN AND KARAKALPAKSTAN: RESULTS OF A 15-YEAR STUDY AND PATHOLOGOANATOMICAL
CHARACTERISTICS. JOURNAL OF VETERINARY SCIENCE, 8(3), 1-6.
9. Shavkat, A., Barlikbayevich, E. A. Q., & Allaniyazovna, P. D. In the Conditions of
Karakalpakstan. Sheep Fascialosis and Fasciola Gigantica Were First Found in the
Lungs.–2023.
10. Shavkat, A., Kural, A., & Gayratdin, O. (2025). ORGANIZATIONAL SYSTEM
OF PERSONNEL POLICY AIMED AT IMPROVING THE QUALITY OF
EDUCATION IN HIGHER EDUCATION INSTITUTIONS. Advanced methods
of ensuring the quality of education: problems and solutions, 2(4), 98-102.
11. Shavkat, A. va Kural, A. (2025). OLIY TA’LIM MASSASALARIDA TA’LIM
SIFATI VA TA’LIM QIMMATINI ORTALASH UCHUN TA’LIM
TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISHNI TASHKILLASH. Ta'lim sifatini
ta'minlashning ilg'or usullari: muammolar va echimlar , 2 (4), 85-88.
12. Dosumbetovich, AS, & Qutlymuratovich, SA, SA Qoraqalpog'istonda
qoramollarda yashirin surunkali endometritni davolashning samarali usullari.
Academicia Globe , 2 (05), 240-244.
13. Авезимбетов, Ш. Д. (2020). МЕТОДЫ ЛЕЧЕНИЯ И ЛАБОРАТОРНОЕ
ИССЛЕДОВАНИЕ СЕКРЕТНОГО ХРОНИЧЕСКОГО ЭНДОМЕТРИТА.
Экономика и социум, (12 (79)), 338-341.
14. Sh, A. va Taylakov, TI (2020). Paramfistomatoz sistematikasi, diagnostika usullari,
epizootologiyasi, patogenezi, kasallikning kelib chiqishi va yangi davolash usullari.
Amerika veterinariya fanlari va yovvoyi tabiatni kashf qilish jurnali , 2 (06), 1-6.
15. Avezimbetov, S. D., Togaymuradov, M. S., & Bazarbaeva, A. A. (2021). Induction
of superovulation in cattle. ACADEMICIA: An International Multidisciplinary
Research Journal, 11(10), 1778-1781.
16. Dosumbetovich, A. S., & Komoladdinovich, K. S. (2021). New effective methods
of treatment of persistent infertility in cows.
17. Shavkat, A., Kural, A., & Maryam, Y. (2025). THE IMPLEMENTATION
MECHANISM OF DIGITAL TRANSFORMATION TO ENHANCE
EDUCATIONAL EFFICIENCY IN HIGHER EDUCATION INSTITUTIONS.
Advanced methods of ensuring the quality of education: problems and solutions,
2(4), 93-97.