ЎЗБЕКИСТОНДА ОТЛАР ГЕЛМИНТОФАУНАСИНИНГ ШАКЛЛАНИШИ, ТУР ТАРКИБИ ВА ЭПИЗООТОЛОГИК АҲАМИЯТИ
Keywords:
КАЛИТ СЎЗЛАР: гелминтофауна, отлар, нематодалар, цестодалар, трематодалар, инвазия, эпизоотология, гелминтозлар, паразитлар, ветеринария.Abstract
АННОТАЦИЯ: Мазкур мақолада Ўзбекистон ҳудудида отлар
гелминтофаунасининг ўрганилганлик даражаси, тур таркиби ва эпизоотологик
хусусиятлари адабиётлар асосида таҳлил қилинган. Тадқиқотда турли йилларда
олиб борилган илмий изланишлар натижалари умумлаштирилиб, отларда
учрайдиган нематода, цестода ва трематода синфларига мансуб паразитлар кенг
ёритилган. Гелминтларнинг географик тарқалиши, инвазия даражаси ва
мавсумий динамикаси ҳамда уларнинг чорвачиликка етказадиган иқтисодий
зарари кўрсатиб ўтилган. Шунингдек, асосий гелминтозларнинг олдини олиш ва
уларга қарши курашишнинг замонавий ёндашувлари таҳлил қилинди. Тадқиқот
натижалари отчиликни ривожлантириш, касалликларни назорат қилиш ва
самарали профилактика чораларини ишлаб чиқишда муҳим илмий-амалий
аҳамиятга эга.
References
Фойдаланилган адабиётлар
1. Азимов Д.А. Эколого-таксономическая характеристика трематод отряда
Schistosomatida (Skrjabin et Schulz, 1937) Azimov, 1970 и биологические
основы профилактики ориентобильгарциоза сельскохозяйственных
животных: Дис. … докт. биол. наук. – Москва: ВИГИС, 1986. - 443 с.
2. Аширматов Б.М. Гельминты сельскохозияйственных животных
биогеоценозов Джизакской области и биоэкологические основы борьбы с
ними.: Автореф. дисс. ... канд биол. наук. – Ташкент, 1999. – 22 с.
3. Бабаева М. Изучение биологии возбудителя и эпизоотологии пробстмайриоза
однокопытных в условиях Узбекистана: Автореф. дисс. ... канд. биол. наук. –
Самарканд, 1971. – 20 с.
4. Исаев Ж.М. От (Equus caballus), пржевальский оти (Equus PrzewalskiI) ва
қулонларнинг (Equus hemionus) асосий гельминтозлари.: Автореф. дисс. …
вет. фан. фалсафа докт. (PhD). - Самарканд, 2019. - 42 с.
5. Исмаилов Т.И. Экология и жизненные циклы гельминтов лошадей в
Узбекистане.: Автореф. дисс. … канд. биол. наук. – Ташкент, 1980. - 20 с.
6. Исмаилов Т.И. Эмбриогенез Parascaris equorum (Goeze, 1782) во внешней
среде в условия Узбекистана // доклады Академии наук УзССР. - Ташкент,
1976. - №9. – С. 65-66.
7. Safarov, A., Akramova, F., Azimov, D., Mihalca, A. D., & Ionică, A. M. (2021).
Updates on the distribution and host spectrum of Dirofilaria repens in the Republic
of Uzbekistan. Parasitology Research, 120(12), 3987-3992.
8. Сафаров, А. А., Акрамова, Ф. Д., Шакарбаев, У. А., & Азимов, Д. А. (2018).
Паразитофауна домашней собаки (Canis familiaris Dom.) современного
мегаполиса Ташкента. Российский паразитологический журнал, 12(4), 41-49.
9. Safarov, A. A., Akramova, F. D., Shakarbaev, U. A., & Azimov, D. A. (2018).
Parasitic fauna of domestic dog (Canis familiaris Dom.) of the modern metropolis
of Tashkent.
10. To’rayevich, N. B., Safarov, A. A. U., Akramova, F. D., Azimov, D. A.,
Shakarbayev, U. A., & Berdibayev, A. S. (2020). The cycle of nematode Dirofilaria
Immitis (Leidy, 1856) in the ecological and epizootological chains of canines in the
biocoenoses of Uzbekistan. American Journal of Zoology, 3(1), 5-9.
11. Safarov, A., Kunisov, B., Arepbaev, I., & Sazmand, A. (2024). First record of
nasopharyngeal myiasis caused by Cephalopina titillator (Clark, 1816) in camel
(Camelus dromedarius Linnaeus, 1758) in Uzbekistan. Veterinary Parasitology:
Regional Studies and Reports, 51, 101029.
12. Mechouk, N., Safarov, A., Kunisov, B., Sazmand, A., & Deak, G. (2025). A six-
legged anomalous Dermacentor niveus (Acari: Ixodidae) female tick from a camel
(Camelus dromedarius) in Uzbekistan. Persian Journal of Acarology, 14(2), 357-
360.