ANJIR BARGINING GIPERTANIYA KASALLIGDA QOʻLLANILISHI
Keywords:
Kalit so‘zlar: anjir bargi, gipertoniya, qon bosimi, flavonoidlar, antioksidantlar, yurak-qon tomir tizimi, diuretik ta’sir.Abstract
Anjir bargi (Ficus carica) xalq tabobatida keng qo‘llaniladigan dorivor
o‘simliklardan biridir. Uning tarkibida flavonoidlar, fenolik birikmalar, organik
kislotalar va antioksidant moddalar mavjud bo‘lib, ular yurak-qon tomir tizimiga ijobiy
ta’sir ko‘rsatadi. Anjir bargi qaynatmasi qon tomirlarni kengaytirishga yordam beradi,
qon aylanishini yaxshilaydi va arterial bosimni pasaytiruvchi xususiyatga ega.
Gipertoniya kasalligida uni muntazam iste’mol qilish qon bosimini me’yorda ushlab
turishga ko‘maklashadi. Shu bilan birga, anjir bargi diuretik (siydik haydovchi) ta’sirga
ega bo‘lib, organizmdagi ortiqcha suyuqlikni chiqaradi va bu ham qon bosimini
kamaytirishda muhim rol o‘ynaydi. Biroq uni qo‘llashdan oldin shifokor bilan
maslahatlashish tavsiya etiladi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Mawa S., Husain K., Jantan I. Ficus carica L. (Moraceae): Phytochemistry,
Traditional Uses and Biological Activities. — Bu maqolada anjir bargi va mevasi
tarkibidagi fenolik moddalar va dorivor xususiyatlari keng yoritilgan.2. Iman S. va boshqalar (2017) Evaluation of antihypertensive potential of Ficus
carica fruit. — Tadqiqotda anjir ekstrakti qon bosimini pasaytiruvchi (gipotenziv)
ta’sir ko‘rsatishi aniqlangan.
3. Fazel M.F. va boshqalar (2024) Physicochemical, nutritional and therapeutic
potential of Ficus carica. — Anjirning biologik faol moddalari va farmakologik
xususiyatlari umumlashtirilgan.
4. Li Z. va boshqalar (2021) Phytochemistry and bioactivities of Ficus carica.
— Anjir bargi ekstraktining antioksidant va biologik faol xususiyatlari o‘rganilgan.
5. Abe T. va boshqalar (2022) Efficacy and Safety of Fig (Ficus carica L.) Leaf Tea.
— Anjir bargi choyining organizmga ta’siri va klinik samaradorligi tadqiq qilingan.
6. Badgujar S.B. va boshqalar (2014) Traditional uses, phytochemistry and
pharmacology of Ficus carica. — Anjirning xalq tabobatidagi qo‘llanilishi va
dorivor ahamiyati yoritilgan.
7. Sandhu A.K. va boshqalar (2023) Phytochemical composition and health benefits
of figs. — Anjir tarkibidagi antioksidantlar va yurak-qon tomir tizimiga ta’siri
haqida ma’lumot beradi.
8. Ajeigbe O.F. va boshqalar (2021) Ficus plants in the management of hypertension.
— Ficus turkumiga mansub o‘simliklarning gipertoniya kasalligida qo‘llanilishi
ko‘rib chiqilgan.
9. Khalid M.U. va boshqalar (2025) Ficus carica as a source of bioactive compounds.
— Anjir ekstraktining qon bosimini pasaytiruvchi ta’siri haqida ilmiy ma’lumotlar
keltirilgan.
10. Turli ilmiy sharh maqolalar va xalq tabobati manbalari
— Anjir bargining yallig‘lanishga qarshi, antioksidant va diuretik xususiyatlari
haqida umumiy ma’lumotlar.
