UZUM BARGINING GIPERTANIYA KASALLIGIDA QOʻLLANILISHI
Keywords:
Kalit so‘zlar: uzum bargi, gipertoniya, qon bosimi, flavonoidlar, polifenollar, antioksidantlar, yurak-qon tomir tizimi, diuretik ta’sir.Abstract
Annotatsiya
Uzum bargi (Vitis vinifera) dorivor o‘simlik sifatida xalq tabobatida keng
qo‘llaniladi. Uning tarkibida flavonoidlar, polifenollar, vitaminlar va mineral moddalar
mavjud bo‘lib, ular yurak-qon tomir tizimiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Uzum bargi qon
tomirlarni mustahkamlash, ularning elastikligini oshirish va qon aylanishini yaxshilash
xususiyatiga ega. Shu sababli u gipertoniya kasalligida qon bosimini pasaytirishga
yordam beruvchi tabiiy vosita sifatida qo‘llaniladi. Bundan tashqari, uzum bargi
yallig‘lanishga qarshi va antioksidant ta’sir ko‘rsatib, organizmni himoya qiladi. Uning
diuretik xususiyati ortiqcha suyuqlikni chiqarishga yordam berib, arterial bosimni
me’yorlashtirishda muhim rol o‘ynaydi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Nassiri-Asl M., Hosseinzadeh H. Review of the pharmacological effects of Vitis
vinifera (Grape). — Uzumning farmakologik xususiyatlari, jumladan yurak-qon
tomir tizimiga ta’siri yoritilgan.
2. Xia E.Q., Deng G.F., Guo Y.J., Li H.B. Biological activities of polyphenols from
grapes. — Uzum tarkibidagi polifenollarning antioksidant va yurak faoliyatiga
ta’siri haqida ma’lumot beradi.
3. Bagchi D., Sen C.K., Ray S.D. va boshqalar Molecular mechanisms of
cardioprotection by grape seed proanthocyanidins — Uzum mahsulotlarining
yurakni himoya qiluvchi mexanizmlari o‘rganilgan.
4. Katalinić V., Možina S.S., Skroza D. va boshqalar Polyphenolic profile, antioxidant
properties and antimicrobial activity of grape. — Uzum bargi va boshqa
qismlarining antioksidant xususiyatlari tahlil qilingan.
5. Shi J., Yu J., Pohorly J.E., Kakuda Y. Polyphenolics in grape seeds—Biochemistry
and functionality. — Uzumdagi biologik faol moddalar va ularning sog‘liq uchun
foydasi haqida.
6. World Health Organization (WHO) Guidelines on hypertension management.
— Gipertoniya kasalligini davolash va oldini olish bo‘yicha umumiy tavsiyalar.
7. European Society of Cardiology (ESC) Guidelines for the management of arterial
hypertension. — Arterial gipertoniya bo‘yicha klinik tavsiyalar va yondashuvlar.
8. Gutiérrez-González M., García-Viguera C. Health benefits of grape products.
— Uzum mahsulotlarining sog‘liq uchun foydali jihatlari yoritilgan.
9. Rus va o‘zbek manbalari (darsliklar): — “Farmakognoziya” darsligi — “Dorivor
o‘simliklar” qo‘llanmasi — “Yurak-qon tomir kasalliklari” bo‘yicha o‘quv
adabiyotlar
10. Ilmiy maqolalar va sharhlar (Google Scholar, PubMed bazalari)
— Uzum bargi tarkibi, antioksidant xususiyatlari va gipertoniya bilan bog‘liq
tadqiqotlar.
