PRP TERAPIYASINING POSTTRAVMATIK VA POSTOPERATSION CHANDIQLARGA TA’SIRI: ELASTOGRAFIK BAHOLASH
Keywords:
Kalit so‘zlar: PRP terapiyasi, chandiq, regeneratsiya, elastografiya, trombotsitlar, kollagen.Abstract
Posttravmatik va postoperatsion chandiqlar teri hamda yumshoq to‘qimalarda
chuqur morfologik va funksional o‘zgarishlar bilan kechuvchi murakkab reparativ
jarayon natijasidir. Bunday chandiqlar nafaqat estetik nuqsonlar, balki terining
elastikligi pasayishi, sub’ektiv noqulayliklar (qichishish, og‘riq) hamda funksional
cheklanishlarga olib kelishi mumkin. Zamonaviy regenerativ tibbiyotda
trombotsitlarga boy plazma (PRP) terapiyasi ushbu muammolarni bartaraf etishda
istiqbolli va samarali usullardan biri sifatida keng qo‘llanilmoqda. PRP tarkibidagi
biologik faol moddalar, xususan o‘sish omillari fibroblastlar proliferatsiyasini
kuchaytiradi, kollagen va elastin sintezini modulyatsiya qiladi hamda angiogenez
jarayonlarini faollashtiradi. Natijada chandiq to‘qimasining strukturaviy qayta tashkil
topishi yuz beradi. Ultrasonik elastografiya esa chandiq to‘qimalarining mexanik
xususiyatlarini, ya’ni elastiklik va qattiqlik darajasini aniq baholash imkonini beruvchi
zamonaviy diagnostik usul hisoblanadi. O‘tkazilgan tadqiqotlar natijalariga ko‘ra PRP
terapiyasidan keyin chandiq elastikligi o‘rtacha 30–45 % ga oshgan, to‘qima qattiqligi
esa 25–40 % ga kamaygan. Elastografik indekslarning yaxshilanishi esa regenerativ
jarayonlarning faollashganini tasdiqlaydi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Alharbi Z., Zafar T. The efficiency of platelet-rich plasma in treating scars. Journal
of Clinical Medicine, 2025.
2. Zhang Z. The role of platelet-rich plasma in biomedicine. ScienceDirect, 2024.
3. Platelet-Rich Plasma and Scar Modulation. Aesthetic Surgery Journal, 2018.
4. Manjunath S. Role of platelet-rich plasma therapy in acne scars. Indian Journal of
Dermatology, 2024.
5. Teymourian H. Platelet-rich plasma in dermatology. Dermatologic Therapy, 2023.
