KVANT HISOBLASH VA KRIPTOGRAFIYAGA TA'SIRI: POST-KVANT KRIPTOGRAFIYASI VA MAVJUD ALGORITMLAR XAVFSIZLIGI

Authors

  • Islomov Diyorbek Zafar o’g’li Author
  • Sevinova Fayyoza Nizomjon qizi Author
  • Jumanova Dilnoza Author
  • Umarova Xushnoza, Author
  • Xopizova Farog'at Author

Keywords:

Kalit so'zlar: kvant hisoblash, post-kvant kriptografiya, Shor algoritmi, panjara asosidagi kriptografiya, NIST standartlari, RSA, ochiq kalit kriptografiyasi

Abstract

 
Annotatsiya: Ushbu maqolada kvant hisoblash texnologiyalarining zamonaviy 
kriptografik  tizimlarga  ko'rsatayotgan  tahdidlari  va  post-kvant  kriptografiyasining 
rivojlanish yo'nalishlari tahlil qilinadi. RSA, ECC va boshqa klassik algoritmlarning 
kvant  kompyuterlari  oldidagi  zaifliklari  matematik  asoslarda  ko'rsatilgan.  NIST 
tomonidan  standartlashtirilayotgan  CRYSTALS-Kyber,  CRYSTALS-Dilithium  va 
SPHINCS+ algoritmlarining texnik xususiyatlari o'rganiladi. Tajriba natijalari ushbu 
algoritmlarning performance ko'rsatkichlari va xavfsizlik darajalari bo'yicha qiyosiy 
tahlil sifatida taqdim etiladi. 

References

ADABIYOTLAR RO'YXATI

[1] Shor, P.W. (1994). Algorithms for quantum computation: discrete logarithms

and factoring. Proceedings 35th Annual Symposium on Foundations of Computer

Science, 124–134.

[2] NIST (2022). Post-Quantum Cryptography Standardization. NIST Internal

Report 8413. National Institute of Standards and Technology.

[3] Avanzi, R. et al. (2021). CRYSTALS-Kyber: Algorithm Specifications and

Supporting Documentation. Version 3.02. NIST PQC Submission.

[4] Ducas, L. et al. (2021). CRYSTALS-Dilithium: Algorithm Specifications and

Supporting Documentation. Version 3.1. NIST PQC Submission.

[5] Bernstein, D.J. & Lange, T. (2017). Post-quantum cryptography. Nature,

549(7671), 188–194.

[6] Grover, L.K. (1996). A fast quantum mechanical algorithm for database

search. Proceedings 28th ACM STOC, 212–219.

[7] Arute, F. et al. (2019). Quantum supremacy using a programmable

superconducting processor. Nature, 574(7779), 505–510. Google LLC.

[8] O'zbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi (2024). Axborot

xavfsizligi strategiyasi 2024–2030. Toshkent.

[9] Бобомуродов, Б. С., & Исломов, Д. З. (2026). ИНФОРМАЦИОННАЯ

СИСТЕМА СБОРА И ВИЗУАЛИЗАЦИИ ДАННЫХ С

ГЕОРАСПРЕДЕЛЁННЫХ ДАТЧИКОВ. Modern education and development,

45(2), 263-273.

[10] Бобомуродов, Б. С., & Исломов, Д. З. (2026). СИСТЕМА

МОНИТОРИНГА КАЧЕСТВА ВОЗДУХА НА ОСНОВЕ РАСПРЕДЕЛЁННОЙ

СЕТИ IoT-ДАТЧИКОВ AIR QUALITY MONITORING SYSTEM BASED ON A

DISTRIBUTED IoT SENSOR NETWORK. Modern education and development,

45(2), 251-262.

[11] Islomov, D. Z. (2024). ARGO UML DASTURI YORDAMIDA AXBOROT

TIZIMINI LOYIHALASHTIRISH USULLARI. Экономика и социум, (12-2 (127)),

367-372.

Published

2026-04-06

How to Cite

Islomov Diyorbek Zafar o’g’li, Sevinova Fayyoza Nizomjon qizi, Jumanova Dilnoza, Umarova Xushnoza, & Xopizova Farog'at. (2026). KVANT HISOBLASH VA KRIPTOGRAFIYAGA TA’SIRI: POST-KVANT KRIPTOGRAFIYASI VA MAVJUD ALGORITMLAR XAVFSIZLIGI . Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 66(3), 331-334. https://journalss.org/index.php/tal/article/view/23895