O‘ZBEKISTONDA MOLIYAVIY IQTISODIYOTNING RIVOJLANISH OMILLARI VA MUAMMOLARI

Abstract

So‘nggi  yillarda  O‘zbekiston  iqtisodiyoti  tub  tarkibiy  o‘zgarishlar  va  keng 
qamrovli islohotlar natijasida barqaror rivojlanish yo‘liga chiqdi. Ayniqsa, 2020–2025 
yillar  oralig‘ida  mamlakat  moliyaviy-iqtisodiy  tizimi  pandemiya,  global  iqtisodiy 
beqarorlik va tashqi xavf-xatarlar sharoitida ham o‘sish sur’atlarini saqlab qoldi. Ushbu 
davrda iqtisodiyotning asosiy ko‘rsatkichlari sezilarli darajada yaxshilandi va yangi 
rivojlanish  bosqichi  shakllandi.2020  yilda  COVID-19  pandemiyasi  ta’sirida 
O‘zbekiston yalpi ichki mahsuloti (YAIM) o‘sishi 1,6 foizni tashkil etdi va umumiy 
hajmi 66,4 milliard AQSH dollariga teng bo‘ldi. Shunga qaramay, iqtisodiy tiklanish 
tez  sur’atlarda  amalga  oshirildi  va  2021  yilda  YAIM  8  foizga  o‘sib,  77,3  milliard 
dollarga  yetdi.  2022–2025  yillar  davomida  esa  iqtisodiy  o‘sish  o‘rtacha  6–6,8  foiz 
atrofida saqlanib qoldi. 2025 yilga kelib YAIM hajmi 137 milliard dollardan oshdi, bu 
esa  besh  yil  ichida  deyarli  ikki  baravarlik  o‘sishni  anglatadi.  Bu  ko‘rsatkichlar 
mamlakat iqtisodiy siyosatining samaradorligini ko‘rsatadi.Aholi jon boshiga to‘g‘ri 
keladigan  YAIM  ham  sezilarli  oshdi.  2020  yilda  bu  ko‘rsatkich  taxminan  1  960 
dollarni  tashkil  etgan  bo‘lsa,  2025  yilga kelib  3 600  dollardan  oshdi. Bu  esa  aholi 
daromadlari  oshib  borayotganini  va  turmush  darajasi  yaxshilanayotganini  bildiradi. 
Shu bilan birga, ichki talab va iste’mol iqtisodiy o‘sishning muhim omiliga aylandi. 
Xususiy  iste’mol  YAIM  tarkibining  60  foizdan  ortig‘ini  tashkil  etmoqda, 
investitsiyalar esa 35 foizdan yuqori ulushga ega bo‘lib, iqtisodiy faollikni qo‘llab-
quvvatlamoqda.