"O‘TKAN KUNLAR" – O‘ZBEK ROMANCHILIGINING GULTOJI
Keywords:
Kalit so’zlar. Abdulla Qodiriy, O‘tkan kunlar, o‘zbek romanchiligi, milliy adabiyot, Otabek va Kumush, badiiy mahorat, tarixiy haqiqat, badiiy obraz, Turkiston fojiasi.Abstract
Annotatsiya
Ushbu maqolada o‘zbek adabiyoti tarixida yangi davrni boshlab bergan buyuk adib
Abdulla Qodiriyning "O‘tkan kunlar" romani o‘zbek romanchiligining cho‘qqisi va
"gultoji" sifatida tahlil qilinadi. Maqolada asarning yaratilish tarixi, undagi milliy
ruhning maqsadi va yozuvchining badiiy mahorati keng yoritilgan. Roman nafaqat
ishqiy sarguzashtlar majmuasi, balki Turkistonning XIX asr o‘rtalaridagi ijtimoiy-
siyosiy ahvoli, millat taqdiri va parokandalikning fojiaviy oqibatlari aks etgan tarixiy
to’ntarilish sifatida ko‘rib chiqiladi.
Muallif Otabek va Kumushning pok muhabbati orqali insoniy tuyg‘ularning
yuksakligini, Yusufbek hoji obrazi orqali esa davlat arbobining vatanparvarlik va
millat dardi bilan yashash tamoyillarini ochib beradi. Shuningdek, maqolada asarning
tili, undagi xalqona iboralar, maqol va matallarning badiiy vazifasi hamda Qodiriyning
o‘zbek tili rivojiga qo‘shgan hissasi ilmiy asoslanadi. Tadqiqot davomida "O‘tkan
kunlar" romani bugungi kunda ham o‘z dolzarbligini yo‘qotmaganligi, u yosh avlod
tarbiyasida milliy qadriyatlarni e’zozlash va tarixiy xatolardan xulosa chiqarishda
muhim manba ekanligi ta’kidlanadi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Abdulla Qodiriy. "O‘tkan kunlar" (roman) — 1922–1925
2. Habibulla ormatov, U. Qodiriy bog'i. – Toshkent: Ma’naviyat, 1996.
3. Sharafiddinov, O. Birinchi moʻjiza. – Toshkent: Adabiyot va san’at, 1979.
4. Yo'ldoshev, Q. Yoniq so'z. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2006. (Romandagi
badiiy til tahlili uchun). Qodiriy. "Otam haqida" — 1983
