RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA IQTISODIY O'SISH OMILLARI
Keywords:
Kalit so'zlar: raqamli iqtisodiyot, iqtisodiy o'sish, inson kapitali, innovatsion ekotizim, umumiy omillar unumdorligi, ma'lumotlar iqtisodiyoti, IKT investitsiyalari, O'zbekiston.Abstract
Annotatsiya. Maqolada raqamli iqtisodiyot sharoitida iqtisodiy o'sishning
zamonaviy omillari va ularning O'zbekiston iqtisodiyotidagi namoyon bo'lish
xususiyatlari tadqiq etilgan. An'anaviy Solow-Swan modelidagi mehnat, kapital va
texnologik o'sgarishlardan tashqari, raqamli infratuzilma, inson kapitalining raqamli
kompetensiyalari, innovatsion ekotizim va ma'lumotlar iqtisodiyoti yangi o'sish
omillari sifatida tahlil qilinadi. Hisob-kitoblar shuni ko'rsatadiki, O'zbekistonda 2024-
yilda raqamli iqtisodiyot ulushi YaIM da 2,6 foizni tashkil etgan, 2019-2024-yillar
davomida IT-xizmatlar eksporti 46,9 million dollardan 470 million dollardan
oshishigacha ko'tarilgan va Internet qamrovi 87 foizdan oshgan. Global
benchmarkingga ko'ra, raqamli texnologiyalarga investitsiyalarning bir foizlik o'sishi
YaIM ning uzoq muddatli o'sishiga 0,3-0,5 foizlik hissa qo'shadi. Muallif tomonidan
raqamli texnologiyalarning sanoat, qishloq xo'jaligi va xizmatlar sohasiga kirib borishi
asosida o'sish omillarining yangi tasnifi taklif qilingan hamda O'zbekiston uchun
ustuvor yo'nalishlar ishlab chiqilgan.
References
ADABIYOTLAR RO'YXATI
1. Bughin J., Seong J., Manyika J., Chui M., Joshi R. Notes from the AI frontier:
Modeling the impact of AI on the world economy. McKinsey Global Institute
Discussion Paper, September 2018. URL: https://www.mckinsey.com/featured-
insights/artificial-intelligence/notes-from-the-ai-frontier-modeling-the-impact-
of-ai-on-the-world-economy (murojaat sanasi: 12.04.2026).
2. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining "O'zbekiston-2030" strategiyasini
tasdiqlash to'g'risida 2023-yil 11-sentyabrdagi PF-158-son Farmoni. URL:
https://lex.uz/docs/6600413 (murojaat sanasi: 12.04.2026).
3. World Bank. Uzbekistan Country Economic Memorandum: Toward a New
Economy. Washington, DC: World Bank, 2023. 182 p. URL:
https://www.worldbank.org/en/country/uzbekistan/publication/uzbekistan-
country-economic-memorandum (murojaat sanasi: 12.04.2026).
4. Solow R. M. A Contribution to the Theory of Economic Growth // The Quarterly
Journal of Economics. 1956. Vol. 70, No. 1. P. 65–94. DOI: 10.2307/1884513.
5. Romer P. M. Endogenous Technological Change // Journal of Political Economy.
1990. Vol. 98, No. 5. P. S71–S102. DOI: 10.1086/261725.
6. Brynjolfsson E., McAfee A. The Second Machine Age: Work, Progress, and
Prosperity in a Time of Brilliant Technologies. New York: W. W. Norton &
Company, 2014. 320 p.
7. Bukht R., Heeks R. Defining, Conceptualising and Measuring the Digital Economy
// Development Informatics Working Paper Series. 2017. No. 68. University of
Manchester. DOI: 10.2139/ssrn.3431732.
8. IMF. Measuring the Digital Economy. IMF Policy Paper. Washington, DC:
International Monetary Fund, 2018. 46 p. URL:
https://www.imf.org/en/Publications/Policy-Papers/Issues/2018/04/03/022818-
measuring-the-digital-economy (murojaat sanasi: 12.04.2026).
9. World Economic Forum. The Future of Jobs Report 2023. Geneva: WEF, 2023. 296
p. URL: https://www.weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2023
(murojaat sanasi: 12.04.2026).
10. Asian Development Bank. Asia's Digital Economy: An Assessment of Prospects
and Policy Directions. Manila: ADB, 2022. 148 p. DOI: 10.22617/TCS220307-2.
11. O'zbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi. 2024-yil yakunlari
bo'yicha hisobot. Toshkent, 2025. URL: https://digital.uz/oz/page/otchet
(murojaat sanasi: 12.04.2026).
12. OECD. Going Digital Toolkit: Digital Economy Indicators. Paris: OECD
Publishing, 2024. URL: https://goingdigital.oecd.org (murojaat sanasi:
12.04.2026).
13. WIPO. Global Innovation Index 2024: Unlocking the Promise of Social
Entrepreneurship. Geneva: World Intellectual Property Organization, 2024. 232
p. DOI: 10.34667/tind.50062.
14. O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki. To'lov tizimlari bo'yicha 2024-yilgi
hisobot. Toshkent, 2025. URL: https://cbu.uz/oz/payment-systems/statistics
(murojaat sanasi: 12.04.2026).