TRIKOTAJ MATOLARNI TIKISHDA QO‘LLANILADIGAN ZAMONAVIY TIKUV MASHINALARI VA ULARNING ISH UNUMDORLIGINI TAHLIL QILISH

Authors

  • Otajonova Ruxshona Soyibjon qizi Author
  • Usmanova Feruzaxon Baxadirjanovna Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: trikotaj mato, tikuv mashinalari, overlok, koverlok, to‘g‘ri chokli mashina, chok sifati, elastiklik, ishlab chiqarish unumdorligi, avtomatlashtirish, tikuv texnologiyasi, energiya tejamkorlik, sanoat tikuv uskunalari

Abstract

Annotatsiya 
Ushbu  maqolada  trikotaj  matolarni  tikishda  qo‘llaniladigan  zamonaviy  tikuv 
mashinalari va ularning ish unumdorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi – 
turli turdagi tikuv mashinalarining texnologik imkoniyatlari, ishlash tezligi, chok sifati 
va ishlab chiqarish samaradorligiga ta’sirini aniqlashdan iborat. Tadqiqot jarayonida 
sanoatda keng qo‘llaniladigan to‘g‘ri chokli, overlok va koverlok tikuv mashinalari 
tanlab  olinib,  ularning  trikotaj  matolar  bilan  ishlashdagi  samaradorligi  o‘rganildi. 
Natijalar  shuni  ko‘rsatdiki,  overlok  va  koverlok  mashinalari  trikotaj  matolarning 
elastikligini  saqlagan  holda  yuqori  sifatli  chok  hosil  qilishda  samarali  hisoblanadi. 
Ayniqsa,  koverlok  mashinalari  bir  vaqtning  o‘zida  bir  necha  operatsiyani  bajarish 
imkoniyati  bilan  ishlab  chiqarish  unumdorligini  sezilarli  darajada  oshiradi.  To‘g‘ri 
chokli mashinalar esa oddiy operatsiyalar uchun mos bo‘lib, ayrim hollarda trikotaj 
matolarda  deformatsiya  va  ip  uzilishi  kuzatilishi  mumkin.  Shuningdek,  zamonaviy 
tikuv mashinalarida avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari, tezlikni nazorat qilish va 
energiya  tejamkor  texnologiyalarning  joriy  etilishi  ishlab  chiqarish  samaradorligini 
oshirishga xizmat qilishi aniqlandi. Tadqiqot natijasida optimal  mashina tanlash va 
texnologik jarayonni takomillashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqildi. 

References

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. Abdumalikov A.A., Yoqubov S.R. Yengil sanoatda ishlab chiqarish

texnologiyalari. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2023. – 298 b.

2. Xolmatov D.Q., Ruzmetov B.N. To‘qimachilik materiallari fizikasi va

mexanikasi. – Toshkent: Innovatsiya, 2022. – 276 b.

3. Mamatqulov S.T., Erkinov J.M. Trikotaj mahsulotlarini loyihalash va

ishlab chiqarish. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2024. – 310 b.

4. Sattorov N.X., Qosimov F.A. Tikuv texnologiyasida zamonaviy usullar. –

Toshkent: Fan, 2023. – 255 b.

5. Tojimuhamedov R.S., Jo‘rayev O.K. Tikuv mashinalari va ularning

ishlash prinsiplari. – Toshkent: O‘zbekiston, 2022. – 240 b.

6. Rasulov I.A., Niyozov K.B. To‘qimachilik sanoatida avtomatlashtirish

tizimlari. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2023. – 284 b.

7. G‘aniyev U.T., Abdukarimov M.S. Yengil sanoatda sifat menejmenti. –

Toshkent: Innovatsiya, 2024. – 300 b.

8. Hakimov B.D., Yusupov A.N. Tikuvchilik korxonalarida ishlab chiqarish

samaradorligi. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2023. – 268 b.

Published

2026-04-28

How to Cite

Otajonova Ruxshona Soyibjon qizi, & Usmanova Feruzaxon Baxadirjanovna. (2026). TRIKOTAJ MATOLARNI TIKISHDA QO‘LLANILADIGAN ZAMONAVIY TIKUV MASHINALARI VA ULARNING ISH UNUMDORLIGINI TAHLIL QILISH . Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 68(1), 192-197. https://journalss.org/index.php/tal/article/view/26960