TRIKOTAJ MATOLARNI PLOTER YORDAMIDA BICHISHDA LAZERLI VA PICHOQLI TIZIMLAR SAMARADORLIGINI SOLISHTIRISH VA TEXNOLOGIK TAVSIYALAR ISHLAB CHIQISH

Authors

  • Mansurov Eldor Bobirovich Author
  • Usmanova Feruzaxon Baxadirjanovna Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: trikotaj mato, ploter uskunasi, lazerli bichish, pichoqli bichish, kesish aniqligi, qirra sifati, deformatsiya, energiya sarfi, ishlab chiqarish samaradorligi, avtomatlashtirish, texnologik parametrlar, chiqindi kamaytirish.

Abstract

 
Annotatsiya 
 Ushbu  maqolada  trikotaj  matolarni  avtomatlashtirilgan  ploter  uskunalari 
yordamida  bichish  jarayonida  qo‘llaniladigan  lazerli  va  pichoqli  tizimlarning 
samaradorligi kompleks ravishda tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi – ushbu 
ikki texnologiyaning kesish sifati, aniqligi, matoga ta’siri, energiya sarfi va iqtisodiy 
ko‘rsatkichlarini  solishtirish  hamda  optimal  texnologik  tavsiyalar  ishlab  chiqishdan 
iborat. Tajriba jarayonida turli tarkibdagi (paxta, elastanli va aralash) trikotaj matolar 
tanlanib, ularning lazerli va pichoqli usullarda bichilish natijalari baholandi. 
Natijalar shuni ko‘rsatdiki, lazerli tizim yuqori aniqlik va silliq kesim qirralarini 
ta’minlab, ayniqsa elastik va sintetik matolar uchun samarali hisoblanadi. Biroq, uning 
kamchiligi sifatida yuqori energiya sarfi va ayrim hollarda mato qirralarining termik 
deformatsiyaga uchrashi qayd etildi. Pichoqli tizim esa universal qo‘llanish imkoniyati, 
past energiya sarfi va iqtisodiyligi bilan ajralib turadi, ammo kesish aniqligi va qirra 
sifati lazerga nisbatan pastroq bo‘lishi mumkin. 
Tadqiqot  yakunida  ishlab  chiqarish  sharoitiga  qarab  texnologiyani  tanlash, 
parametrlarni  optimallashtirish  va  chiqindilarni  kamaytirishga  qaratilgan  amaliy 
tavsiyalar ishlab chiqildi. 

References

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Karimov B.A., Tursunov D.R. Yengil sanoat texnologiyasi. – Toshkent: Fan va

texnologiya, 2022. – 312 b.

2. Rahimov Sh.R., Ismoilov A.K. To‘qimachilik materiallari texnologiyasi. –

Toshkent: O‘zbekiston, 2021. – 280 b.

3. Abdullayev X.A., Yo‘ldoshev Q.T. Tikuv buyumlari ishlab chiqarish texnologiyasi.

– Toshkent: Fan, 2020. – 265 b.

4. Raxmatov M.M., Sodiqov N.S. Trikotaj mahsulotlari texnologiyasi. – Toshkent:

Iqtisodiyot, 2022. – 294 b.

5. To‘xtayev B.Q., Mirzayev D.H. To‘qimachilik materialshunosligi. – Toshkent: Fan

va texnologiya, 2021. – 310 b.

6. Usmonov A.A., Karimova Z.R. Yengil sanoatda innovatsion texnologiyalar. –

Toshkent: Innovatsiya, 2023. – 276 b.

7. Qodirov S.T., Ergashev N.X. Tikuvchilik sanoatida avtomatlashtirish jarayonlari. –

Toshkent: Fan, 2022. – 240 b.

8. Isroilov F.M., Abdurasulov J.K. To‘qimachilik korxonalarida sifat menejmenti. –

Toshkent: Iqtisodiyot, 2023. – 288 b.

Published

2026-04-28

How to Cite

Mansurov Eldor Bobirovich, & Usmanova Feruzaxon Baxadirjanovna. (2026). TRIKOTAJ MATOLARNI PLOTER YORDAMIDA BICHISHDA LAZERLI VA PICHOQLI TIZIMLAR SAMARADORLIGINI SOLISHTIRISH VA TEXNOLOGIK TAVSIYALAR ISHLAB CHIQISH . Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 68(1), 198-203. https://journalss.org/index.php/tal/article/view/26961