YUZ-JAG‘ SOHASI AKTINOMIKOZI: PATOGENEZNING MIKROBIOLOGIK MEXANIZMLARI, ETIOLOGIK OMILLARI VA PROFILAKTIKA ASOSLARI

Authors

  • Mirvaliyeva Nafisa Author
  • Riskibayeva Kamola Olimjon qizi Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: Actinomyces, yuz-jag‘ aktinomikozi, patogenez, endogen infeksiya, druzalar, anaerob mikrobiologiya, profilaktika.

Abstract

Annotatsiya: Ushbu maqolada yuz-jag‘ sohasi aktinomikozining mikrobiologik 
va patogenetik xususiyatlari nufuzli ilmiy manbalar va zamonaviy tadqiqotlar tahlili 
asosida  yoritilgan.  Aktinomikoz  —  Actinomyces  israelii  va  boshqa  anaerob 
aktinomitsetlar  keltirib  chiqaradigan  surunkali  endogen  infeksiya  bo‘lib,  uning 
patogenezi o‘ziga xos mikrobiologik mexanizmlarga ega. Maqolada qo‘zg‘atuvchining 
og‘iz  bo‘shlig‘i  saprofit  florasidan  patogen  shaklga  o‘tish  shartlari,  xususan, 
to‘qimalardagi  gipoksiya  va  hamroh  bo‘lgan  opportunistik  mikroflora  (stafilokokk, 
Aggregatibacter  actinomycetemcomitans)  bilan  sinergik  ta’siri  tahlil  qilinadi. 
Shuningdek, infeksion granulyoma va druzalarning shakllanish jarayoni mikrobiologik 
nuqtai nazardan yoritilgan. Dunyo tibbiyot amaliyotiga tayangan holda, kasallikning 
oldini  olishda  og‘iz  bo‘shlig‘i  sanatsiyasi,  immunoprofilaktika  va  shilliq  qavat 
butunligini saqlashning ahamiyati asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari mikrobiologlar 
va  stomatolog-jarrohlar  uchun  diagnostika  hamda  profilaktika  algoritmlarini 
takomillashtirishda nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi. 

References

Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati:

1. Abbas, A. S., et al. (2023). Actinomyces israelii and its Role in Chronic

Orofacial Infections. International Journal of Oral and Maxillofacial Surgery.

2. Bennhoff, D. F. (2018). Actinomycosis: Diagnostic and Therapeutic

Considerations and a Review of 35 Cases. Laryngoscope Investigative

Otolaryngology.

3. Boymurodov, Sh. A. (2021). Yuz-jag‘ sohasi yiringli-yallig‘lanish

kasalliklarining diagnostikasi va davolash usullari. Darslik.

4. Gunnarsson, M., et al. (2022). Cervicofacial Actinomycosis: A Comprehensive

Review of Pathogenesis and Microbial Synergy. Journal of Clinical

Microbiology.

5. Könönen, E., & Wade, W. G. (2015). Actinomyces and Related Organisms in

Human Infections. Clinical Microbiology Reviews.

6. Smego, R. A., & Foglia, G. (2011). Actinomycosis: A Review of the Common

Clinical Manifestations. Clinical Infectious Diseases.

7. Valour, F., et al. (2014). Actinomycosis: Etiology, Clinical Features, Diagnosis,

Treatment, and Management. Infectious Drug Resistance Journal.

8. Wong, V. K., et al. (2011). Diagnosis and Management of Cervicofacial

Actinomycosis. Postgraduate Medical Journal.

9. Yuldashev, I. M. (2019). Stomatologiyada mikrobiologik tadqiqotlar va

diagnostika tamoyillari. O‘quv qo‘llanma.

10. Zakirxodjayev, Sh. Ya. (2020). Klinik mikrobiologiya va immunologiya

asoslari. Toshkent: Tibbiyot nashriyoti.

Published

2026-04-28

How to Cite

Mirvaliyeva Nafisa, & Riskibayeva Kamola Olimjon qizi. (2026). YUZ-JAG‘ SOHASI AKTINOMIKOZI: PATOGENEZNING MIKROBIOLOGIK MEXANIZMLARI, ETIOLOGIK OMILLARI VA PROFILAKTIKA ASOSLARI . Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 68(1), 249-252. https://journalss.org/index.php/tal/article/view/27009