YUZ-JAG‘ SOHASI AKTINOMIKOZI: PATOGENEZNING MIKROBIOLOGIK MEXANIZMLARI, ETIOLOGIK OMILLARI VA PROFILAKTIKA ASOSLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Actinomyces, yuz-jag‘ aktinomikozi, patogenez, endogen infeksiya, druzalar, anaerob mikrobiologiya, profilaktika.Abstract
Annotatsiya: Ushbu maqolada yuz-jag‘ sohasi aktinomikozining mikrobiologik
va patogenetik xususiyatlari nufuzli ilmiy manbalar va zamonaviy tadqiqotlar tahlili
asosida yoritilgan. Aktinomikoz — Actinomyces israelii va boshqa anaerob
aktinomitsetlar keltirib chiqaradigan surunkali endogen infeksiya bo‘lib, uning
patogenezi o‘ziga xos mikrobiologik mexanizmlarga ega. Maqolada qo‘zg‘atuvchining
og‘iz bo‘shlig‘i saprofit florasidan patogen shaklga o‘tish shartlari, xususan,
to‘qimalardagi gipoksiya va hamroh bo‘lgan opportunistik mikroflora (stafilokokk,
Aggregatibacter actinomycetemcomitans) bilan sinergik ta’siri tahlil qilinadi.
Shuningdek, infeksion granulyoma va druzalarning shakllanish jarayoni mikrobiologik
nuqtai nazardan yoritilgan. Dunyo tibbiyot amaliyotiga tayangan holda, kasallikning
oldini olishda og‘iz bo‘shlig‘i sanatsiyasi, immunoprofilaktika va shilliq qavat
butunligini saqlashning ahamiyati asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari mikrobiologlar
va stomatolog-jarrohlar uchun diagnostika hamda profilaktika algoritmlarini
takomillashtirishda nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati:
1. Abbas, A. S., et al. (2023). Actinomyces israelii and its Role in Chronic
Orofacial Infections. International Journal of Oral and Maxillofacial Surgery.
2. Bennhoff, D. F. (2018). Actinomycosis: Diagnostic and Therapeutic
Considerations and a Review of 35 Cases. Laryngoscope Investigative
Otolaryngology.
3. Boymurodov, Sh. A. (2021). Yuz-jag‘ sohasi yiringli-yallig‘lanish
kasalliklarining diagnostikasi va davolash usullari. Darslik.
4. Gunnarsson, M., et al. (2022). Cervicofacial Actinomycosis: A Comprehensive
Review of Pathogenesis and Microbial Synergy. Journal of Clinical
Microbiology.
5. Könönen, E., & Wade, W. G. (2015). Actinomyces and Related Organisms in
Human Infections. Clinical Microbiology Reviews.
6. Smego, R. A., & Foglia, G. (2011). Actinomycosis: A Review of the Common
Clinical Manifestations. Clinical Infectious Diseases.
7. Valour, F., et al. (2014). Actinomycosis: Etiology, Clinical Features, Diagnosis,
Treatment, and Management. Infectious Drug Resistance Journal.
8. Wong, V. K., et al. (2011). Diagnosis and Management of Cervicofacial
Actinomycosis. Postgraduate Medical Journal.
9. Yuldashev, I. M. (2019). Stomatologiyada mikrobiologik tadqiqotlar va
diagnostika tamoyillari. O‘quv qo‘llanma.
10. Zakirxodjayev, Sh. Ya. (2020). Klinik mikrobiologiya va immunologiya
asoslari. Toshkent: Tibbiyot nashriyoti.