VAQT QATORLARI TAHLILI: TRENDLAR VA MAVSUMIY O‘ZGARISHLARNI ANIQLASH
Keywords:
Kalit so‘zlar: vaqt qatorlari, trend tahlili, sanoat mahsuloti hajmi, mehnat unumdorligi, regressiya modeli, prognozlash, ekonometrik tahlil.Abstract
Annotatsiya: Ushbu maqolada 2015–2024-yillar oralig‘ida O‘zbekiston
Respublikasi sanoat mahsuloti ishlab chiqarish hajmining dinamikasi vaqt qatorlari
tahlili yordamida tadqiq etilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi sanoat o‘sishidagi
asosiy trendlarni aniqlash hamda mahsulot hajmining narxlar indeksi va mehnat
unumdorligi bilan bog‘liqligini ekonometrik modellashtirishdan iborat. Tahlil
davomida ko‘p omilli chiziqli regressiya modeli qo‘llanildi va modelning statistik
ishonchliligi (R², F-statistika, Durbin-Watson) tekshirildi. Olingan natijalar shuni
ko‘rsatadiki, tahlil qilinayotgan davrda sanoat hajmi 8 baravarga oshgan bo‘lib, bunda
mehnat unumdorligining o‘sishi hal qiluvchi (determinant) omil bo‘lib xizmat qilgan.
Maqola yakunida aniqlangan trend asosida 2025-yil uchun sanoat mahsuloti hajmining
prognoz ko‘rsatkichlari hisoblab chiqilgan va sohani barqaror rivojlantirish bo‘yicha
ilmiy takliflar berilgan.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. (2015-
2024). O‘zbekistonning sanoat ishlab chiqarishi: Statistik to‘plamlar. Toshkent.
2. Pindyck, R. S., & Rubinfeld, D. L. (2018). Econometric Models and Economic
Forecasts (4th ed.). McGraw-Hill Education. (Ekonometrik modellashtirish va
vaqt qatorlari tahlili bo‘yicha asosiy qo‘llanma).
3. Solow, R. M. (1956). A Contribution to the Theory of Economic Growth. The
Quarterly Journal of Economics, 70(1), 65-94. (Mehnat unumdorligi va
texnologik o‘sish nazariyasi).
4. Gujarati, D. N. (2011). Econometrics by Example. Palgrave Macmillan.
(Regressiya tahlili va amaliy misollar).
5. Mustafakulov, Sh. I. (2017). Investitsion muhit jozibadorligi. Ilmiy-amaliy
qo‘llanma. Toshkent: "Badiiy akademiya". (Sanoat va investitsiya bog‘liqligi
tahlili).
6. Box, G. E., Jenkins, G. M., Reinsel, G. C., & Ljung, G. M. (2015). Time Series
Analysis: Forecasting and Control. John Wiley & Sons. (Vaqt qatorlari va
prognozlash metodologiyasi).
7. Wooldridge, J. M. (2019). Introductory Econometrics: A Modern Approach.
Cengage Learning. (Zamonaviy ekonometrik usullar).
8. Vahobov, A. V., & Jumaev, N. H. (2021). Iqtisodiy tahlil. Darslik. Toshkent.
(Sanoat ko‘rsatkichlari tahlili bo‘yicha mahalliy metodika).
9. Raximova Umida Ziyadullayevna Foreign Strategic Approaches to Optimizing
the Innovative System of Regionalism. American Journal of Economics and
Business Management. Vol. 8 Issue 4 | pp. 1652-1658 | ISSN: 2576-5973
(08.00.00, OAK Rayosatining 2024-yil 28-avgustdagi 360-son qarori)
10. Raximova Umida Ziyadullayevna. “Turizm infratuzilmasini innovatsion
rivojlantirishdagi asosiy manbalar tahlili”. Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil. Ilmiy
elektron jurnal. 7-son, iyul, 2024y.
11. Raximova Umida Ziyadullayevna. Turizm infratuzilmasining hozirgi holati.
SERVIS jurnali, №4. 2024 й. (08.00.00; №20).
12. Raximova Umida Ziyadullayevna Mintaqada milliy turizmni innovasion
rivojlanish tendensiyalari va barqarorligi tahlili. Journal of Science and
education in agriculture. March 2025. Volume 3, Issue 3
13. Raximova Umida Ziyadullayevna. Mintaqa turizmi infrаtuzilmаsini innаvаtsiоn
rivоjlаntirish strаtеgiyаlаri. “Raqamli iqtisodiyot” ilmiy-elektron jurnali | 11-
son. 1867-1877. 2025.
14. U. Z. Raximova. Turizm sohasini rivojlanishida turistik firma va tashkilotlarning
ahamiyati. Academic Research in Educational Sciences. ISSN: 2181-1385
Volume 5 | Issue 5 | 2024.
15. U. Z. Raximova. The role of mathematics in the development of the tourism
industry. // “Экономика и социум” халқаро журнали. – 2024 - №4(119).
(11.00.00; №11).
