RAQOBATLASHMAGAN BOZOR SHAROITIDA NARX BELGILASH TAMOYILLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Nomukammal raqobat, monopoliya, oligopoliya, narx belgilash, chegaraviy tushum (MR), chegaraviy xarajat (MC), narx diskriminatsiyasi, bozor hokimiyati, talab egiluvchanligi, foydani maksimallashtirish.Abstract
Annotatsiya: Ushbu maqolada zamonaviy bozor iqtisodiyotining ajralmas
qismi hisoblangan nomukammal raqobat (raqobatlashmagan bozorlar) sharoitida narx
shakllanishining murakkab iqtisodiy mexanizmlari va tamoyillari fundamental jihatdan
tadqiq etiladi. Tadqiqotning dolzarbligi shundaki, real iqtisodiyotda sof raqobatdan
ko‘ra monopoliya, oligopoliya va monopolistik raqobat shakllari ko‘p uchraydi va bu
sharoitda narx belgilash firmalarning strategik ustunligini ta’minlaydi. Maqolada
chegaraviy tushum (MR) va chegaraviy xarajat (MC) tengligi asosida foydani
maksimallashtirish modeli tahlil qilinib, turli bozor tuzilmalarida narxning
muvozanatlashish jarayonlari qiyosiy o‘rganilgan. Shuningdek, iste’molchilarning
talab egiluvchanligidan kelib chiqib qo‘llaniladigan narx diskriminatsiyasi usullari va
ularning bozordagi ijtimoiy farovonlikka ta’siri yoritilgan. Olib borilgan tahlillar
natijasida, raqobatlashmagan bozorlarda narx nafaqat xarajatlarga, balki firmaning
bozor hokimiyati darajasiga bog‘liqligi asoslangan hamda narx siyosatini
optimallashtirish bo‘yicha ilmiy xulosalar shakllantirilgan.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Varian, H. R. (2014). Intermediate Microeconomics: A Modern Approach. 9th
Edition. W. W. Norton & Company. (Mikroiqtisodiyot boʻyicha dunyodagi eng
nufuzli darsliklardan biri).
2. Pindyck, R. S., & Rubinfeld, D. L. (2017). Microeconomics. 9th Edition. Pearson
Education. (Bozor tuzilmalari va narx strategiyalari batafsil yoritilgan manba).
3. Mankiw, N. G. (2020). Principles of Microeconomics. 9th Edition. Cengage
Learning. (Iqtisodiy tamoyillar va bozor mexanizmlari boʻyicha fundamental asar).
4. Shodmonov, Sh. Sh., & Gʻofurov, Oʻ. V. (2021). Iqtisodiyot nazariyasi. Darslik.
Toshkent. (Milliy iqtisodiy ta’lim standartlariga mos keladigan asosiy darslik).
5. Bekmurodov, A. Sh. va boshqalar. (2020). Mikroiqtisodiyot. Oʻquv qoʻllanma.
Toshkent: "Iqtisodiyot" nashriyoti. (Mahalliy bozor konyunkturasi tahlil qilingan
manba).
6. Lernar, A. P. (1934). The Concept of Monopoly and the Measurement of Monopoly
Power. The Review of Economic Studies. (Lernar koeffitsiyenti boʻyicha klassik
ilmiy maqola).
7. Nash, J. (1951). Non-Cooperative Games. Annals of Mathematics.
(Oligopoliyadagi oʻyinlar nazariyasi va Nash muvozanati boʻyicha asosiy ilmiy
manba).
