XALQARO LOGISTIKADA AI, IOT VA BLOCKCHAINNING INTEGRATSIYASI: IMKONIYATLAR VA QIYINCHILIKLAR
Keywords:
Kalit so‘zlar: Xalqaro logistika, sun’iy intellekt, AI, Internet of Things, IoT, Blockchain, raqamli transformatsiya, ta’minot zanjiri, aqlli logistika, real vaqt monitoringi, marshrut optimizatsiyasi, shaffoflik, kibertahdidlar, barqaror logistika, raqamli integratsiya, Raqamli O‘zbekiston-2030, logistika innovatsiyalari, ta’minot zanjirining raqamlashtirilishi.Abstract
Annotatsiya
Zamonaviy globallashgan iqtisodiyotda xalqaro logistika ta’minot zanjirlarining
samaradorligi, shaffofligi va barqarorligini ta’minlashda strategik ahamiyatga ega.
Ushbu maqolada xalqaro logistikada sun’iy intellekt (AI), Internet of Things (IoT) va
Blockchain texnologiyalarining integratsiyasi har tomonlama tahlil qilinadi. Maqolada
AI ning talabni bashorat qilish, marshrutlarni optimallashtirish va avtonom qaror qabul
qilishdagi roli, IoT ning real vaqt rejimida yuklarni monitoring qilish va sensorli
kuzatuv imkoniyatlari, Blockchain ning esa hujjat aylanishini shaffof, o‘zgartirib
bo‘lmaydigan va ishonchli tarzda ta’minlashdagi ustunliklari chuqur ko‘rib chiqiladi.
Xalqaro yetakchi kompaniyalar (Maersk, DHL, IBM TradeLens, Alibaba Logistics)
tajribasi hamda O‘zbekistonning “Raqamli O‘zbekiston-2030” strategiyasi doirasidagi
imkoniyatlar asosida amaliy yondashuvlar va tavsiyalar berilgan.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Cerchione, R., et al. (2026). The Integration of AI, Blockchain and IoT for the
Sustainable Development of the Logistics Service Industry: Insights From a
PRISMA-Based Analysis. Sustainable Development.
https://doi.org/10.1002/sd.70745
2. Mishra, R., et al. (2024). Integrated usage of artificial intelligence, blockchain and
the internet of things in logistics for decarbonization through paradox lens.
Transportation Research Part E: Logistics and Transportation Review.
3. IMD World Competitiveness Center. (2025). World Digital Competitiveness
Ranking 2025. International Institute for Management Development. Lausanne,
Switzerland.
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2020). “Raqamli O‘zbekiston–2030”
strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida.
PF-6079-son Farmon, 05.10.2020 y.
5. World Bank. (2023). Connecting to Compete 2023: Logistics Performance Index.
World Bank Group.
