QADIMGI VA O‘RTA ASRLARDA TARIXIY GEOGRAFIYANING VUJUDGA KELISHI
Keywords:
Kalit so‘zlar: tarixiy geografiya, qadimgi Sharq, Herodotus, Strabo, Muhammad al-Xorazmiy, Surxondaryo, Termiz, Buyuk Ipak yo‘li, kartografiya, geografik bilimlarAbstract
Annotatsiya
Ushbu maqolada qadimgi va o‘rta asrlarda tarixiy geografiya fanining
shakllanish jarayonlari tahlil qilinadi. Qadimgi Sharq mamlakatlarida paydo bo‘lgan
geografik tasavvurlar, Herodotus va Straboning geografik qarashlari, qadimgi Rimda
xaritashunoslikning rivojlanishi hamda islom dunyosida geografik bilimlarning
taraqqiyoti ilmiy asosda yoritiladi. Shuningdek, Muhammad al-Xorazmiyning
geografiya faniga qo‘shgan hissasi ham tahlil qilinadi. Maqolada Surxondaryo hududi
va ayniqsa Termizning qadimgi va o‘rta asrlardagi tarixiy-geografik ahamiyatiga
alohida e’tibor qaratilgan. Hududning Amudaryo bo‘yida joylashgani, Buyuk Ipak
yo‘li tarmoqlarida muhim o‘rin egallagani va Sharq hamda G‘arb o‘rtasidagi savdo-
madaniy aloqalarda ishtirok etgani tarixiy manbalar asosida ko‘rsatib berilgan.
Tadqiqot davomida tarixiylik, manbashunoslik, hududiy tahlil va taqqoslash
metodlaridan foydalanildi. Natijada Surxondaryo hududi qadimgi va o‘rta asrlarda
tarixiy geografik bilimlar rivojlangan muhim markazlardan biri bo‘lgani aniqlandi.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Sayidboboyev. Tarixiy geografiya. – Toshkent.
2. Herodotus. Tarix.
3. Strabo. Geografiya.
4. Muhammad al-Xorazmiy. Surat al-Arz.
5. Rtveladze E.V. Qadimgi Termiz tarixi. – Toshkent, 2002.
6. Ahmedov B. O‘zbekiston tarixi manbalari. – Toshkent, 2001.
7. Baratov P. Markaziy Osiyo tarixiy geografiyasi. – Toshkent, 1999.
8. Negmatov N. Buyuk Ipak yo‘li tarixi. – Dushanbe, 2005.
9. Masson V.M. Central Asia and the Silk Road. – Moscow, 1990.
10. Braudel F. The Mediterranean and the Mediterranean World. – New York, 1972.