RO‘ZA TUTISHNING ORGANIZMGA TA’SIRI: AUTOFAGIYA VA HUJAYRAVIY YANGILANISH MEXANIZMLARI

Authors

  • Ro‘ziyev Navro‘z Ixtiyor o‘g‘li Author
  • Saidov Shuxratjon Valijon o‘g‘li Author
  • Aliyev Muhammadali Jamshid o’g’li Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: Ro‘za, autofagiya, hujayraviy yangilanish, metabolizm, energiya almashinuvi, hujayra stressi, regeneratsiya, sog‘liqni saqlash

Abstract

Annotatsiya. Ushbu maqolada ro‘za tutishning inson organizmiga fiziologik va 
molekulyar  ta’siri,  xususan  autofagiya  jarayoni  orqali  hujayraviy  yangilanish 
mexanizmlari tahlil qilinadi. Oziq moddalarning vaqtinchalik cheklanishi natijasida 
organizmda  metabolik  qayta  dasturlanish  yuzaga  kelib,  energiya  manbalari  qayta 
taqsimlanadi  va  hujayra  ichki  komponentlarining  parchalanishi  faollashadi. 
Autofagiya jarayoni orqali eskirgan yoki shikastlangan organellalar va oqsillar yo‘q 
qilinib,  hujayra  ichki  muvozanati  saqlanadi.  Tadqiqotlar  shuni  ko‘rsatadiki,  ro‘za 
autofagik jarayonlarni rag‘batlantirib, metabolik sog‘liqni yaxshilash, yallig‘lanishni 
kamaytirish  va  hujayraviy  regeneratsiyani  qo‘llab-quvvatlashda  muhim  ahamiyatga 
ega. Shuningdek, ro‘za tutish organizmning stressga moslashuvini oshiradi va ayrim 
kasalliklar,  jumladan  metabolik  sindrom  hamda  neyrodegenerativ  kasalliklar 
rivojlanish xavfini kamaytirishi mumkin. 

References

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. Takeshige, K., Baba, M., Tsuboi, S., Noda, T., & Ohsumi, Y. (1992). Autophagy

in yeast demonstrated with proteinase-deficient mutants and conditions for its

induction. Journal of Cell Biology, 119(2), 301–311.

2. Mizushima, N., Yoshimori, T., & Levine, B. (2010). Methods in mammalian

autophagy research. Cell, 140(3), 313–326.

3. Levine, B., & Kroemer, G. (2008). Autophagy in the pathogenesis of disease.

Cell, 132(1), 27–42.

4. Klionsky, D. J. (2007). Autophagy: from phenomenology to molecular

understanding in less than a decade. Nature Reviews Molecular Cell Biology,

8(11), 931–937.

5. Longo, V. D., & Mattson, M. P. (2014). Fasting: molecular mechanisms and

clinical applications. Cell Metabolism, 19(2), 181–192.

6. de Cabo, R., & Mattson, M. P. (2019). Effects of intermittent fasting on health,

aging, and disease. New England Journal of Medicine, 381(26), 2541–2551.

7. Madeo, F., Zimmermann, A., Maiuri, M. C., & Kroemer, G. (2015). Essential

role for autophagy in life span extension. Journal of Clinical Investigation,

125(1), 85–93.

8. Rubinsztein, D. C., Marino, G., & Kroemer, G. (2011). Autophagy and aging.

Cell, 146(5), 682–695.

9. Anton, S. D., Moehl, K., Donahoo, W. T., et al. (2018). Flipping the metabolic

switch: understanding and applying the health benefits of fasting. Obesity, 26(2),

254–268.

Published

2026-05-21

How to Cite

Ro‘ziyev Navro‘z Ixtiyor o‘g‘li, Saidov Shuxratjon Valijon o‘g‘li, & Aliyev Muhammadali Jamshid o’g’li. (2026). RO‘ZA TUTISHNING ORGANIZMGA TA’SIRI: AUTOFAGIYA VA HUJAYRAVIY YANGILANISH MEXANIZMLARI . Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 69(3), 331-334. https://journalss.org/index.php/tal/article/view/30623