KICHIK BIZNES VA TADBIRKORLIKNI RIVOJLANTIRISHDA SOLIQ IMTIYOZLARINING IQTISODIY SAMARADORLIGI
Keywords:
Kalit so‘zlar: soliq imtiyozlari, kichik biznes, tadbirkorlik, aylanmadan olinadigan soliq, maxsus iqtisodiy zona, soliq siyosati, tadbirkor identifikatsiyasi, soliq yuki.Abstract
Annotatsiya: Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida kichik biznes va
xususiy tadbirkorlikni rivojlantirishga yo‘naltirilgan soliq imtiyozlarining iqtisodiy
samaradorligi tahlil qilinadi. Milliy statistika qo‘mitasi va Soliq qo‘mitasi
ma’lumotlari asosida 2021–2025-yillar davomida kichik biznes subyektlarining soni,
ularning yalpi ichki mahsulot (YaIM)dagi ulushi baholab chiqilgan. Tadqiqot shuni
ko‘rsatadiki, aylanmadan olinadigan solqi tizimi va maxsus iqtisodiy zonalardagi
imtiyozlar biznesning rasmiy sektorga ko‘chishiga turtki bo‘lgan, biroq qator
muammolar: norasmiy iqtisodiyotning sezilarli ulushi, moliya manbalariga cheklangan
kirish samaradorlikni to‘sib qolmoqda. Maqolada mavjud cheklovlarni bartaraf etish
yuzasidan xulosalar va tavsiyalar bayon etilgan.
References
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 8-apreldagi PF-101-sonli
Farmoni “Xususiy sektor rivojlanishi uchun biznes muhitini yaxshilash to‘g‘risida”.
https://lex.uz/ru/docs/5947782
2. O‘zbekiston Respublikasining 2022-yil 12-iyuldagi “Soliq kodeksiga o‘zgartirish
va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi Qonuni (Maxsus iqtisodiy zona
ishtirokchilari uchun imtiyozlar). https://lex.uz
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 9-sentyabrdagi PF-220-sonli
Farmoni “Energiyani tejash texnologiyalarini joriy etish va kichik quvvatli qayta
tiklanuvchi energiya manbalarini rivojlantirish to‘g‘risida”.
https://lex.uz/ru/docs/6189043
4. OECD. SME and Entrepreneurship Policy in Uzbekistan 2023. Paris: OECD
Publishing, 2023. https://doi.org/10.1787/978926490366-en
5. Djankov, S., Ganser, T., McLiesh, C., Ramalho, R., & Shleifer, A. (2010). The
Effect of Corporate Taxes on Investment and Entrepreneurship. American
Economic Journal: Macroeconomics, 2(3), 31–64.
6. Heckemeyer, J.H., & De Mooij, R.A. (2017). Taxation and corporate debt: Are
banks any different? National Tax Journal, 70(1), 53–76.
7. Ham, J.C., Svejnar, J., & Terrell, K. (2010). Unemployment and the Social Safety
Net during Transitions to a Market Economy: Evidence from the Czech and Slovak
Republics. American Economic Review, 88(5), 1117–1142.
8. Vahobov, A., & Jo‘rayev, A. (2024). Soliqlar va soliqqa tortish. Toshkent: “Iqtisod-
Moliya”
9. OECD. (2023). SME and Entrepreneurship Policy in Uzbekistan. Paris: OECD
Publishing.
10. World Bank. (2025). Uzbekistan: Tax Administration Reform Project (P173001),
Implementation Status & Results Report. Washington, DC: World Bank Group.
11. International Monetary Fund (IMF). (2024). Republic of Uzbekistan: 2024 Article
IV Consultation – Staff Report. Washington, DC: IMF.
12. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. (2025). YaIM bo‘yicha press-
reliz, yanvar–sentabr 2025. Toshkent: Milliy statistika qo‘mitasi. https://stat.uz