MARKAZIY BANK PUL-KREDIT SIYOSATI VA INFLYATSIYAGA QARSHI CHORALAR: MARKAZIY OSIYO DAVLATLARI MISOLIDA QIYOSIY TAHLIL

Authors

  • Ikromjon Muxitdinov Xamid o'g'li Author

Keywords:

Kalit so'zlar: markaziy bank, pul-kredit siyosati, inflyatsiya, asosiy stavka, inflyatsion taqliddi, transmission mexanizm, makroprudensial siyosat, Markaziy Osiyo, monetar instrumentlar.

Abstract

Annotatsiya 
Ushbu  maqolada  Markaziy  Osiyo  mintaqasidagi  besh  davlat  —  O'zbekiston, 
Qozog'iston,  Qirg'iziston,  Tojikiston  va  Turkmaniston  markaziy  banklarining  pul-
kredit  siyosati  instrumentlari,  ularning  amaliy  qo'llanilishi  va  inflyatsiyaga  qarshi 
choralari  qiyosiy  tahlil  qilingan.  Tadqiqotda  2024–2026  yillar  oralig'idagi 
makroiqtisodiy  ko'rsatkichlar  —  asosiy  (qayta  moliyalashtirish)  stavkasi,  iste'mol 
narxlari indeksining dinamikasi, valyuta kursi rejimlari va prudensial choralar nuqtai 
nazaridan  o'rganilgan.  Tahlil  shuni  ko'rsatdiki,  mintaqaning  to'rt  davlati  inflyatsion 
taqliddi (inflation targeting) rejimini qabul qilgan bo'lsa, Turkmaniston qattiq valyuta 
kursi  rejimini  saqlab  kelmoqda.  Inflyatsiyaning  eng  yuqori  darajasi  (11–12  foiz) 
Qozog'iston va Qirg'izistonda kuzatilmoqda, eng pasti esa Tojikistonda (taxminan 3,5 
foiz) qayd etilgan. Maqolada har bir davlatning pul-kredit siyosatining samaradorligini 
belgilovchi  institutsional,  strukturaviy  va  tashqi  omillar  tahlil  qilinib,  mintaqa 
darajasidagi muvofiqlashtirilgan choralar zarurligi asoslangan. 

References

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Mishkin, F. S. (2019). The Economics of Money, Banking, and Financial Markets.

12th ed. Pearson Education.

2. Svensson, L. E. O. (2010). Inflation Targeting. In: Handbook of Monetary

Economics, vol. 3B, pp. 1237–1302.

3. Mohanty, M. S., & Turner, P. (2008). Monetary policy transmission in emerging

market economies: what is new? BIS Papers, No. 35.

4. Bank for International Settlements (BIS). (2021). Macroprudential policy

frameworks, instruments and indicators: a review. BIS Working Papers.

5. O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki. (2026). Asosiy stavka bo'yicha matbuot

relizlari. https://cbu.uz

6. National Bank of Kazakhstan. (2026). Press releases on the base rate and monetary

policy reports. https://nationalbank.kz

7. National Bank of the Kyrgyz Republic. (2026). Monetary Policy Reports, Q1–Q4

2025. https://nbkr.kg

8. National Bank of Tajikistan. (2026). Press conference materials and refinancing rate

decisions. https://nbt.tj

9. International Monetary Fund. (2025). Republic of Uzbekistan, Republic of

Kazakhstan, Kyrgyz Republic, Republic of Tajikistan, Turkmenistan: Article IV

Consultation Staff Reports.

10. Eurasian Development Bank. (2025). Macro Reviews of Central Asian Economies.

11. Trading Economics. (2026). Central Asia: interest rates and inflation databases.

https://tradingeconomics.com

12. Interfax News Agency. (2025–2026). Central Asia financial and monetary policy

reports.

13. Gazeta.uz. (2026). Markaziy bank: asosiy stavka va inflyatsiya bo'yicha materiallar

to'plami.

14. Spot.uz. (2026). Iqtisodiy yangiliklar to'plami: Markaziy bank, inflyatsiya,

makroiqtisodiy ko'rsatkichlar.

15. The Times of Central Asia. (2025–2026). Reports on central bank decisions and

economic forecasts in Central Asia.

Published

2026-05-24

How to Cite

Ikromjon Muxitdinov Xamid o'g'li. (2026). MARKAZIY BANK PUL-KREDIT SIYOSATI VA INFLYATSIYAGA QARSHI CHORALAR: MARKAZIY OSIYO DAVLATLARI MISOLIDA QIYOSIY TAHLIL . Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 70(1), 30-39. https://journalss.org/index.php/tal/article/view/31150