MAKTABGACHA YOSHDAGI KO‘RISHIDA NUQSONI BO‘LGAN BOLALAR TA’LIM-TARBIYASIDA TIFLOTEXNIK VOSITALAR SAMARADORLIGI
Keywords:
Kalit so’zlar: tiflotexnik vositalar, ko‘rishida nuqsoni bo‘lgan bolalar, maktabgacha ta’lim, inklyuziv ta’lim, Brayl alifbosi, sensor rivojlanish, taktil vositalar, audiomateriallar, interaktiv ta’lim, JAWS, NVDA, Brayl displeyi, Seeing AI, VoiceOver, kognitiv rivojlanish, nutq rivoji, ijtimoiylashuv, fazoviy orientatsiya.Abstract
Annotatsiya: Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi ko‘rishida nuqsoni
bo‘lgan bolalarda tiflotexnik vositalardan foydalanishning pedagogik va amaliy
ahamiyati yoritilgan. Unda ko‘rishida nuqsoni bo‘lgan bolalarning yosh xususiyatlarini
hisobga olgan holda audio, taktil, Brayl va interaktiv vositalardan foydalanishning
samaradorligi tahlil qilingan. Shuningdek, tiflotexnik vositalarning bolalarning
kognitiv, nutqiy, sensor, emotsional va ijtimoiy rivojlanishiga ko‘rsatadigan ijobiy
ta’siri keng bayon etilgan. Maqolada JAWS, NVDA, Brayl displeyi, Seeing AI,
VoiceOver hamda Brayl printeri kabi zamonaviy tiflotexnik vositalarning ta’lim
jarayonidagi imkoniyatlari ochib berilgan. Tiflotexnik vositalardan tizimli va
individual yondashuv asosida foydalanish bolalarning mustaqilligi, kommunikativ
faolligi, fazoviy orientatsiyasi hamda ta’lim samaradorligini oshirishga xizmat qilishi
asoslab berilgan.
References
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Po‘latovaP.M.,L.Sh.Nurmuxamedova,D.B.Yakubjonova,Z.N.Mamarajabova
,Sh.M.Amirsaidova, A. D.Sultonova “Maxsus pedagogika” (Darslik). —Т.:
«Fan va texnologiya», 2014-y, 368 bet.
2. L.R.Mo‘minova Maxsus psixologiya O‘zbekiston faylasuflar milliy
jamiyati- 2018 y
3. U.Qodirova va Z.X.Xusnuddinova. “Tiflopedagogika”. Chirchiq-2023
4. Mamarajabova Z.N. Maxsus pedagogika (umumiy kurs). – Toshkent, 2019.
5. Солнцева Л.И. Тифлопедагогика. – Москва, 2000
6. Плаксина Л.И. Коррекционная педагогика: обучение детей с нарушением
зрения. – Москва, 2012.
