AVTOSANOAT KORXONALARIDA SHOVQIN VA TITRASHNING MEHNAT UNUMDORLIGIGA TA’SIRI VA UNI KAMAYTIRISH BO'YICHA CHORA-TADBIRLAR
Keywords:
Kalit so‘zlar: mehnat unumdorligi, shovqin ta‘siri, titrash gigiyenasi, individual muhofaza vositalari, kasbiy kasallik, psixofiziologik zo‘riqish, ish va dam olish rejimi, tibbiy nazorat, akustik muhofaza, surunkali ta‘sir.Abstract
ANNOTATSIYA.Ushbu maqola avtosanoat korxonalarida shovqin va
titrashning ishchilar salomatligi va mehnat unumdorligiga ko‘rsatadigan salbiy
ta‘sirlarini mehnat gigiyenasi hamda tashkiliy boshqaruv nuqtai nazaridan o‘rganadi.
Tadqiqot davomida surunkali shovqin ta‘sirida ishlaydigan ishchilarning ish
unumdorligi, xatolar soni, charchoq ko‘rsatkichlari va kasbiy kasalliklar statistikasi
tahlil qilingan. Bundan tashqari, ish vaqtini tashkil etish, muhofaza vositalari va
psixofiziologik omillarning shovqin ta‘sirini kamaytirish mexanizmlaridagi o‘rni
baholangan.
Maqolaning asosiy xulosasi shundaki, shovqin va titrashni boshqarishda
muhandislik yechimlari bilan bir qatorda tashkiliy-gigiyenik chora-tadbirlar: ish va
dam olish rejimini optimallashtirish, individual muhofaza vositalarini to‘g‘ri tanlash,
ishchilarni tibbiy nazorat ostida saqlash va psixologik reabilitatsiya muhim ahamiyat
kasb etadi. Ushbu yondashuv korxonada mehnat unumdorligini 18–30% ga oshirishga
zamin yaratadi.
References
ADABIYOTLAR
1. O‘zbekiston Respublikasining “Aholining sanitariya-epidemiologik
farovonligi to‘g‘risida”gi Qonuni. — Toshkent, 2023.
2. SanPiN 2.2.4.3359-16. Sanitarno-epidemiologicheskiye trebovaniya k
fizicheskim faktoram na rabochikh mestakh. — M., 2016.
3. Yo‘ldoshev Sh. Mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi. — Andijon: ADTI,
2023. — 190 b.
4. Nikiforova N.A. Professionalnye bolezni ot vozdeystviya shuma i vibratsii. —
M.: Meditsina, 2012. — 256 s.
5. Suter A.H. Noise and Its Effects. — Administrative Conference of the United
States, 1991. — 182 p.
6. Karimov J.B. Avtomobilsozlik korxonalarida mehnat sharoitlarini yaxshilash.
// Sanoat xavfsizligi jurnali. — 2024. — №4. — B. 22–29.
7. Tursunov A.R. Kasbiy kasalliklarni profilaktika qilishning iqtisodiy samarasi.
— Toshkent: O‘zbekiston, 2022. — 120 b.
8. Kryter K.D. The Effects of Noise on Man. 2nd ed. — Academic Press, 1985.
— 633 p.
9. Grigor’yev A.I. Gigiyena truda v mashinostroenii. — M.: Meditsina, 2009. —
312 s.
10. Xoliqov B.M. Shovqin ta‘sirini baholashning zamonaviy usullari. // Mehnat
va ijtimoiy munosabatlar. — 2023. — №2. — B. 45–51.
